حشيش سرشكستگى براى كسى ندارد و قبول عامه يافته است . تقريبا هر ايرانى كه بتواند از عهدهء مخارج آن برآيد حد اقل در روز يك‌بار حب ترياك مىخورد ، بخصوص در مناطق ساحلى درياى خزر ترياك زياد مصرف مىشود زيرا مىپندارند خاصيت خشك‌كنندهء آن رطوبت زيان‌بار آن مناطق را خنثى مىكند . شاه عباس دوم مىخواست سخت به منع شرابخوارى پايبند بماند ، ولى در اثر اين سختگيرى مصرف كوكنار و شربت خشخاش در قشون به حدى رسيد كه وى خود را ناگزير ديد ( 1621 ميلادى ) « 6 » از سخت‌گيرى خود در شرابخوارى بكاهد و در عوض از اين پس خريداران و فروشندگان كوكنار را با مرگ كيفر دهد ( دلاواله ، II ، 108 ) . اما اين دستور ظاهرا مدتى دراز اجرا نگرديد . ترياك به انواع و اقسام و با تركيبات مختلف استعمال مىشود : يا به صورت خالص ، و يا مخلوط با مصطكى ، ريوند ، انقوزهء هراتى به صورت حبهائى كه به آن حب نشاط مىگويند يا به حالت معجون كه آن را برش مىنامند و اين در صورتى است كه با بذر البنج ، فلفل سياه يا سفيد ، بابونهء گاوى و زعفران آميخته شده باشد ؛ ديگر به صورت معجون مسرود كه چون بسيارى از تركيبات قديمى آن فعلا شناخته نيست به صورت گذشته فراهم نمىشود ، ولى بيش از همه تركيبى كه در زمان فتحعلى شاه براى او تهيه مىگرديد مورد توجه است ؛ به عنوان ترياك فارق « 7 » ؛ به عنوان معجون فلونيا ؛ و يا به صورت شربت خشخاش كه آن را با تيغ زدن خشخاش نارس بدست مىآورند ؛ به صورت كوكنار و آن عبارت است از حقه‌هاى خشخاش « 8 » كه آن را پخته و با شربت جوشانده و قوام آورده باشند . تمام اين معجونهاى مختلف را با دقت فراوان در خانه تهيه مىكنند . روزى كه سوار بر اسب از مقابل منزل يكى از صاحب مقامان در تهران مىگذشتم مرا به داخل دعوت كردند تا جسدى را معاينه كنم . متوفى يكى از خادمان منزل بود و از عصاره‌ها و داروهائى كه براى تهيهء « برش » در اختيارش گذارده بودند چندان ناخنك زده بود كه سرانجام كمى پس از آن ديده از جهان پوشيده بود . در طب ترياك در اسهال ، دندان‌درد ، چرك گوش ، سينه‌درد ، دردهاى روماتيسمى ، التهابات مزمن چشم ، ورم روده ، سرماخوردگى مثانه و غيره مصرف دارد . به شيرخواره‌ها اغلب شربت خشخاش مىدهند . براى حفظ سلامت و بخصوص پس از چهل‌سالگى مفيد است كه مرتبا صبح و بعد از ظهر حب كوچكى ترياك بخورند و پس از آن فنجانى چاى يا قنداغ بنوشند .

--> ( 6 ) . معادل است با 1031 ه . ق و اين تاريخ با دوران حكومت شاه عباس اول مصادف است نه شاه عباس دوم . - م . ( 7 ) . در فرهنگ داروئى شليمر ترياق فاروق آمده و ما هم قبلا از آن به همين صورت نام برده‌ايم . - م . ( 8 ) . شقايق اغلب در باغهاى ايران ديده مىشود كه به علت زيبائى گلها به آن « لاله » هم مىگويند ولى بايد دانست كه اين شقايق از نظر طبى مصرف ندارد ، درست مانند ساير انواع و اقسام شقايق .