طبقهء متوسط را تأمين مىكرد ، ولى قسمت اعظم آن براى پوشش چادر مصرف مىشد . در قم ، سمنان و آباده نزديك شيراز كرباس‌بافى پيشه و شغل اهالى آنجا شده است ؛ از اين گذشته در هر خانه‌اى هم به اندازهء احتياج خود كرباس مىبافند . يك لوله كه به آن توپ مىگويند شش تا هشت متر است . پارچهء بهترى را كه به آن قدك مىگويند در يزد ، اصفهان و كاشان ، و به مقدار كمتر در بوشهر مىبافند ؛ اين پارچه ريز و يك‌نواخت بافته مىشود و از نظر رنگ بسيار ثابت است و به همين دليل در ايران نيز مانند قفقاز براى تهيه لباس تابستانى ساكنين شهرها بسيار مطلوب است و خواهان دارد . پيش از اينها پنبهء طبيعى زردرنگ را در تهيه آن به كار مىبردند و به آن « قدك خودرنگ » مىگفتند ؛ اما چون الياف اين نوع پنبه شكننده است نمىتوان از آن به سهولت و راحتى نخ يك‌نواخت تهيه كرد و به اين دليل فعلا ترجيح مىدهند كه قدك را از نخ انگليسى كه از طريق بوشهر وارد مىشود ، ببافند . با اين تمهيد قيمت آن پائين آمده ولى جنس قدك ديگر همچون سابق مرغوب نيست . قلمكار كه منسوجى است لطيف با نقش گلهاى ريز درهم پيچيده كه به طرحهاى اسليمى بىشباهت نيست سخت مورد توجه قرار دارد و همچنين است چيتهاى احرامى كه راه‌راه‌هائى با نقش گل و به رنگهاى گوناگون بر آن طرح كرده‌اند . تهيهء اين پارچه‌ها بسيار پر زحمت است و خرج بسيار در بردارد چه هر رنگى را بايد با دست و به صورت تك‌تك بر پارچه بزنند و بعد با پوشاندن آنها با صمغ سقز مانع درهم دويدن رنگها بشوند . اغلب چيتهاى مصرفى ايران را كارخانه‌هاى منچستر تأمين مىكنند و اين چيتها بخصوص در آن ديار مطابق سليقهء ايرانيها و براى فروش به مشرق‌زمين توليد مىشود . اين كالا يا مستقيما از انگلستان با وساطت تجارتخانهء يونانى برادران رالى « 1 » به ايران فرستاده مىشود و يا چند دست مىگردد و از طريق قسطنطنيه ، طرابوزان و تبريز به عنوان امتعهء آلمانى ، فرانسوى ، سويسى به كشور وارد مىگردد . از پشم گوسفند و بز مرغز و شتر ( كرك ) ايرانيان شال ، قالى ، نمد و برك مىبافند . براى بافتن شال فقط لطيفترين پشم انقره را به كار مىبرند . مراكز اصلى بافت شال ايران در كرمان و مشهد قرار دارد ( شال كرمانى ، شال مشهدى ) . شال ايرانى كه معمولا سه متر طول و 4 / 1 1 عرض دارد غالبا از نظر نقش و رنگ به شالهاى كشميرى شبيه است اما از نظر قابليت انعطاف و ريزى بافت سخت از آنها عقب است . قيمت جنس مرغوب شال بين بيست تا سى تومان است درحالىكه قيمت شالهاى هندى به دو تا سه برابر اين رقم مىرسد . در مشهد شالهائى مىبافند به قيمت هشت تا ده تومان . در كرمان نوع نازكى از شال بافته مىشود كه به پارچه‌هاى كشمير اروپائى شباهت دارد و به آن « شال كوسه » مىگويند به قيمت پنج تا شش تومان . برحسب نقوش و رنگهاى مختلف مىتوان شال را به انواع زير تقسيم كرد : لاكى ، لاجوردى ، بوته‌اى ، شاخ

--> ( 1 ) . Rali Brothers