ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى
98
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى )
روز نهم و يازدهم هم بايد فصد كنند و اماله و مسهل مذكور در تدابير روز پنجم تا هفتم را هم در روز هشتم و دهم اعمال كنند و سپس تا شانزدهم هم همين منضج و مسهلهائى كه اخيرا ذكر شد را به جهت تنقيهء نهائى اعمال كنند . تبصرهء 1 : براى تسكين سرفه ، در مغرب و شبها بايد حبّ سرفه و شربت خشخاش بدهند . تبصرهء 2 : از تدابيرى كه در تمام طول درمان مفيد است ، تكرار ضمادات مفيده از خارج و محاذى ورم مىباشد ؛ مانند قيروطى - موم گداخته در روغن بادام - به اضافهء گل خطمى ، بزرك ، باقلاى نرم كوفته ، زردهء تخممرغ و امثال آنها . تبصرهء 3 : اوزانى كه تاكنون ذكر شد ، براى انسان چهارده ساله به بعد است و در كودكان ، بايد كمتر نموده در اطفال شيرخوار ، لازم نيست كه شيردهندهء به او با تمام ادويهء لازمه شركت كند ؛ ولى بايد با فصد و آشاميدن عرقهاى مناسبه و نوشيدن ماء الشعير و امالههاى جزئيه و اغذيهء مناسبه ، شير او را اصلاح نمود . همچنين بايد پرهيزهاى لازمه از چيزهائى كه مضرّ به اين امراض است ، توسط شيرده به عمل آيد . تبصرهء 4 : بايد دانست كه امراض قلبى و ريوى و اغشيهء آنها و آفات اصوات و اورام و سدد و جراحات مجارى آنها و سوءمزاجات حادثه در قبل يا بعد از اين امراض ، همگى به همين معالجات شفا مىيابند « ان شاء اللّه تعالى » ؛ منتهى در سوءمزاجات ، درمان طول مىكشد ؛ مثلا محتاج به شرب شير الاغ و يا آشاميدن آب طبيخ بيخ چينى يا عشبه يا لعوقات و امثال آنها از مبدّلات مزاج است « 1 » كه بايد بر آنها مداومت كنند .
--> ( 1 ) . هر سوء مزاجى را با دارويى خاص بايد تبديل نمود . مثلا شير الاغ ، بسيار رطوبت -