باب دوم : امراض امتلائيّهء مفصليّهء احتباسيّه درد كمر ، درد ران ، درد زانو ، عرق النسا ، نقرس و . . . : آغاز اين امراض ، درد كمر است كه غالبا در اثر احتباس روده‌ها ايجاد مىشود ؛ خصوصا كه حركات عنيفه يا جماعى در حال احتباس اتفاق افتد . و اگر در معالجه‌اش كوتاهى شود ، درد ورك ايجاد مىشود و به مرور ، عرق النسا و سپس ، نقرس ايجاد مىشود . علاج : اگر در همان مرحلهء درد كمر باشد ، با اخراج فضولات محتبسه و تنقيهء روده‌ها كه مذكور شد رفع مىشود ؛ و گرنه بايد از مسهل مشروب و حبّ مسهل و در صورت ضرورت ، فصد و حتى حجامت و ارسال زالو استفاده كرد كه البته محل فصد و حجامت در هر بيمارى تفاوت دارد . باب سوّم : امراض امتلائيهء عروق ماساريقا فصل اول : سدّهء ماساريقا اين بيمارى ، به صورت تدريجى و در اثر تداوم فساد هضم و سوء تدبير در خوراك ايجاد مىشود كه عوارض آن در اعمال روده و يا كبد ايجاد مىشود . علاج : بايد از مفتحات سده و سپس اماله و بعد از آن از مسهل نوشيدنى استفاده كنند . فصل دوّم : ورم ماساريقا : علامت اين ورم ، همان علائم سدهء ماساريقا است به علاوهء اينكه تبى دائم وجود دارد كه با تنقيه‌هاى مذكوره در سدّه زايل نمىشود و بيمار ، احساس سنگينى و درد در آن نواحى مىكند و نبض او موجى يا منشارى است . علاج : با تقويت تنقيه‌هاى مذكوره در سدّهء ماساريقا و در صورت ضرورت ، فصد كامل‌تر ، زايل مىشود . تبصره : ازالهء تب ، دليل ازالهء ورم است . باب چهارم : امراض امتلائيهء كبد و طحال فصل اول : يرقان اصفر اين بيمارى ، حاصل پخش صفرا در بدن مىباشد كه در اثر سدّه در مجراى ورود صفرا به كيسه صفرا ، يا سدّه در مجراى كيسه صفرا و امعاء ، يا ورم كيسه صفرا يا كبد و يا إكثار در خوردن و آشاميدن مولّدات صفرا يا شدت حرارت هوا ايجاد مىشود كه هر نوع آن علائم ويژهء خود را دارند . علاج : در همهء آنها بايد به تبريد و اخراج صفرا و در سدّىها به تفتيح سدّه و احيانا فصد پرداخت . تبصره : تغذيهء مبتلايان به يرقان اصفر : بايد از خنك‌كننده‌هايى ترش كه به سادگى