ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى
10
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى )
مراحل تحقيق و تحرير كتاب 1 . ويرايش متن اصلى كه به قلم مولف است . 2 . نگارش متن كه امور ذيل در اين نگارش ، مدّ نظر بوده است : الف ) : استخراج عناوين . ب ) : مراعات تسلسل مطالب و جابهجا كردن مطالبى كه ارتباط آنها گسسته بوده است . و بدون در نظر گرفتن اين نكته و مراجعه كردن به متن مؤلف ، در ذهن مىافتد كه مطالبى در نگارش وجود دارد كه در كلام مؤلف نيست و حال آنكه مؤلف در سطور قبل يا بعد آنها را ذكر كرده اما چون قلم مؤلف - به علت فرصت نكردن او در تجديدنظر مجدد - داراى تسلسل منطقى نمىباشد اين ضرورت مهم در نگارش ما اعمال شده است . ج ) : انتقال مطالب فرعى و نسخهء بسيارى از تركيبات به تعليقه به جهت پرهيز از شلوغى متن . د ) : اضافه كردن مطالبى كه توسط محررّ لازم ديده شده و تحت عنوان « م » در تعليقه مسطور است و اگر هم در متن افزوده شده ، در [ ] مىباشد . ه ) : ويراستارى كامل متن نگارش شده . 3 . افزون چند فهرست در آخر كتاب كه عمدهء آنها ، فهرستى در شرح اصطلاحات طبى و تعابير معضله و نيز فهرستى در تركيب ادويهء مركبهيى كه ريز تراكيب آنها در كلام مولف ذكر نشده است . و فهرست اعلام ، كتب ، امكنه ، ابزار و اندازهها نيز در كنار آن افزون گشته است . 4 . نگارش فهرستى اجمالى و نيز فهرستى تفصيلى بر هر دو رساله كه در تسهيل يافتن مطالب نقش بهسزايى دارد . و مصحح در مجموعهاى از كتب سنتى كه تصحيح نموده است ، همواره در صدد رفع نقص درهمتنيدگى كتب طب سنتى با اين اقدام بوده است . 5 . موارد تجويز شراب در اين كتاب ، كلّا به « مثلث » يعنى شيرهء انگور تبديل شده است