حكيم سيد ابو القاسم ( مير قدرت الله قادرى )
120
فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض )
و با وصف لزوم على ما مر من غير مرة بدور دائره ربع باشد يا غير آن اشتداد كند تتمه در ذكر حميات خلطيه كه بعضى از ان باعتبار آثار خاصهء خود باسم خاص مخصوص باشد و بعضى نام خاص ندارد و بعضى مختلف النوب بود و بعضى بادوار محفوظه آيد حمّى جدرى و حصبه تبى ست كه ظهور آبله يا بروز سرخچه در اكثر امر تبعيت وى باشد و باشد كه امر بالعكس بود و سبب اين تب غليان خون و عفونت ويست طبيعى باشد يا غير طبيعى چنانچه در اثناء ذكر كيفيت تولد جدرى و حصبه ايماى بدان رفته فتذكر و چون مادهء جدرى مائل بدمويت و رطوبت باشد و ماده حصبه سيل بصفرا و يبوست دارد تب حصبه نسبت به حمى جدرى حادتر و تاسهناكتر و با قلق بىحد و غثيان لاحد بود و ايما كان مطبقه و لازم نباشد و بنا بر امتلاء عرقين عظمين كه بر پشت موضوع ند و تمدد آنها به سبب غليان خون و تخلخل آن خالى از وجع الظهر نباشد اما در تب حصبه على ما لا يخفى كمتر باشد و از آنكه بخار حار لذاع با اندكى خون رو بدماغ و اعضاء عاليه هذا احتكاك انف و حمرت چشم و چهره و سيلان اشك و صداع و ترسيدن در خواب بعليل دست دهد چه بخار موصوف بلذع دماغ و تسخن روح پردازد و به تغير افعال و ؟ ؟ ؟ ابتناع سكون روح در باطن عند النوم انجامد پس بالضرور احلام هائله به مريض رو نمايد و از خواب استراحت بطريق فزع و انزعاج بيدار سازد و لرزيدن يا هنگام بازگرديدن به پشت و احساس ماندگى بىسبب ظاهرى پيش از حدوث تب نيز از امارات اين حمىست و ايضا بسبب انصباب فضلات حاده نخس در جلد هويدا باشد و كذلك از جهت امتلاء بدن سستى همه تن و گرانى جملهء بدن و ديگر علامات غلبهء خون و حمى مطبقه پيدا و باشد كه از بهر ظهور بثور در آلات نفس يا امتلا عروق اعضاء سينه بر سبيل منع الخلو بار بود ضيق النفس و سرفه و درد گلو و بحة الصوت يار باشد و بالجمله ظهور امارات مذكورهء خاصه در ايّام بروز بثور مسطوره خصوصا در شخصى كه برنيامده باشد دليل آبله يا سرخچه باشد فائده از آنكه مادهء جدرى بسيار ردىّ و بس بد و در اعضاء ظاهره شديدة التخلخل كثيرة المنافس باشد ابخرهء خبيثه از ان منحل شده در هواء منبثت و پراگنده مىشوند و بنا بر غلظت خود بسرعة به تحليل نروند پس هنگامى كه هواء موصوف بر ابدان مستعدهء بر سبيل استنشاق و مجاورت وارد گردد و شرائين آنها بانجذاب وى گرايند فضلات اينان را حركت دهد و بمزاج خود مستحيل سازد پس در اندك فرصت علت مسطوره در ابدان مزبوره رو نمايد لهذا ويرا من جمله علل معديه شمردهاند حمّى وبائى تبيست كه بسبب تعفن هوا فاسد سمى متعفن وبائى مر ارواح و اخلاط بدن را رو نمايد و كيفيت