محمد صادق على خان
72
مخازن التعليم ( فارسى )
چند روز از آب طبيخ او هر روز بست مثقال بنوشند جهت رفع سقوط اشتها كه از رطوبت باشد موثر و مجرب است و دو درم او جهت گزيدن عقرب عجيب النفع است و قطور او با زهره بز و روغن بادام تلخ جهت امراض گوش و كرى قديم و طلاى سائيده او با موم و روغن گل جهت درد تهيگاه و درد جگر و درد معده كهنه مجرب است و قدر شربتش از يك مثقال تا دو مثقال و در مطبوخ از پنج درم تا ده درم و مصدع و مجفف دماغ و مصلحش انيسون و در محرور شربت انار و بدلش جهت معده بوزنش اسارون و نصف او هليله زرد و به جهت جگر عصارهء غافث و شراب او مقوى معده و مدر بول و حيض و جهت امراض جگر و سپرز و تفتيح سده و برانگيختن اشتها و تقويت هضم مفيد افيون به فارسى ترياك و به عربى لبن الخشخاش بهندى افيم و اپهيم نامند و گويند مراد ازو شير منجمد خشخاش سياه است نه سفيد و بهترين او مائل بسفيدى و صاف است كه در آب زود حل شود و از آتش زود مشتعل گردد و در آفتاب گذارند قوى الرايحه باشد در چهارم سرد و خشك و از خشخاش سفيد در آخر سيوم مخدر و منوم و مسكن دردها و قابض و مانع نفص اخلاط و تحليل روح حيوانى و جهت سحج و اسهال و قرحه امعا و سرفه و ضيق النفس و رمد مفيد و ضماد او جهت درد سر و تجفيف قروح و با شير دختر و زعفران جهت نقرس حار و رمد و فتيله او با مر و زعفران بالسّويّه جهت زحير مجرب و در معاجين و ادويه مركبه حافظه قوت آن و جهت نزلات و صداع حار و قطورش با روغن بادام و مر و زعفران جهت درد گوش نافع و مسقط اشتها و قوت باه به شرط مداومت و مضر فهم و مصلحش جند و دارچينى و فوفل و بدلش مثل او بزر البنج و يك وزن او بيخ لفاح و در احتباس طباشير و كافور و كهربا و قدر شربتش از يك عدس تا چهار قيراط و زياده از يك دانگ ممنوع و دو درم او كشنده اقحوان به فارسى بابونه كوهى و گاو چشم و بهندى مرهى نامند در سيوم گرم و در دوم خشك مسخن قوى و محلل و مفتح سدهء جگر و مسقط جنين و