محمد صادق على خان

62

مخازن التعليم ( فارسى )

ما بين كتفين خليفه باسليق و حجامت بر نقره برائ رمد و بحز و قلاع و ثقل اجفان مفيد ليكن نسيان آرد و حجامت بر قطن دماميل و بثور فخذين و نقرس و بواسير و داء الفيل را مفيد و حجامت بر ساق قريب فصد صافن است و حجامت بلاشرط با نار باشد يا بلانار حجامت بلانار جذب ماده بسوئ مخالف مىكند و برائ تحليل رياح و تسكين درد نيز نافع بود محجمه نارى جايى كه ماده غليظ باشد استعمال مىسازند و طريق او كه بالفعل مروج است آنست كه كاه را افروخته محجمه بر آن محنكب ؟ مىسازند بيان سيوم در بيان علق و آن كرميست كه در آب مىباشد جذب خون در آن بيشتر از جذب حجامت بود در خناق و ديگر اورام هرجا كه باشد استعمال مىكنند و ايضا در امراض مزمنه جلديه ارسال علق نيكو چيز است و گفته‌اند كه علق جذب نمىكنند مگر خون فاسد را و شرائط كه در حجامت مذكور است اينجا هم همان اعتبار است ليكن در هند معمول است كه صبيان را كه از چله گذشته باشند برائ فساد خون ارسال علق ما بين وركين مىكنند مقام در وصيت در امر معالجه كه باعث بصيرت‌ست بايد كه 1 طبيعت را عادت كسل نسازند كه در هر اندك مرض متوجه علاج شوند و 2 شرب مسهل و قى عادت نكنند و 3 هرجا كه تدبير باسهل ممكن باشد به اصعب رجوع ننمايند و 4 اگر حاجت از اضعف برنيايد بتدريج باقوى رجوع سازند مگر آنكه خوف سقوط قوت باشد آن وقت واجب است كه ابتدا باقوى كنند و 5 در معالجه بر يك دوا قائم نباشند كه موجب الفت و عدم انفعال طبيعت است و 6 لائق نيست كه مداومت كنى بر غلط و بگريزى از صواب بسبب تاخير بودن اثر آن هر دو و 7 جرأت مكن بر ادويه قويه در فصول قويه و 8 جايى كه ممكن باشد تدبير باغذيه رجوع بادويه مكن و 9 هرگاه شناخته نشود مرض كه حار است يا بارد پس جرأت مكن بر دواى مفرط الكيفية بلكه استعمال ضعيف و مشترك النفع درين صورت بهتر است و 10 هرگاه جمع شود مرض و عرض پس ابتدا كن بعلاج مرض