محمد صادق على خان
53
مخازن التعليم ( فارسى )
درين باب نافعاند و از خواص فيروزه است كه دارندهء آن در آب غرق نشود و صاعقه به او نرسد و انگشترى ياقوت نزد خود داشتن از براى قضاى حاجات و رفع ضرر صاعقه و غرق مفيد است ساحل دوم در تدبير غريق الماء آن چنانست كه او را سرنگون آويزند تا از جوف او آب بيرون آيد پس زنجبيل سفيد بىريشه و فلفل را در سركه بجوشانند و صاف نموده در حلق ريزند و بعد از افاقه حريره از آرد نخود و شير تيار نموده بدهند زورق دوم در ذكر زهرهائ حيوانى كه مخصوص بدريااند و علاج آنها ماهى سردشده خصوصا كه در مكان نمناك گذاشته باشد علاج آن قى كردنست به آب ترب و پودينه و سكنجبين پس شراب صرف خوردن و بعد از قى معاجين حاره مانند كمونى سود دارد و گل مختوم سخت نيك باشد و زراوند و صعتر مفيد بود مرارهء سگ آبى به قدر عدسى بعد از هفت روز قاتل باشد علاج آن خوردن روغن گاو و يا دارچينى و جنطيانا رومى از هريك يك مثقال پنيرمايهء خرگوش نيم مثقال است ارنب بحرى قاتل است علاج آن شير بز و شير خر و شير زنان و آب برگ خطمى و خبازى و آب خيار و سرطان نهرى توان خورد و اگر خارپشت را بريان كرده بخورند مفيد بود و بعد از تسكين عوارض خربق سياه غاريقون نرم سفيد كتيرا رب السوس برابر بكوبند و به قدر درهم با قندآب بخورند ضفدع بحرى سرخ بود گويند برجهد و بر مردم افتد و اگر نتواند رسيد نفخه بدمد و مضرت رساند علاج آن ترياق كبير و مثروديطوس خورند و موضع زخم را به نمك و خاكستر چوب انگور و آهك تضميد كنند مار دريائى علاج آن بعد از تدبير كلى بر موضع گزيدهء او سركه و گوگرد طلا كنند و ضمادى كه در علاج ضفدع بحرى گذشت اينجا هم مفيد بود و نوعى ديگر در دريا مىباشد كه از گزيدن او درد سخت پيدا مىشود و سرما گيرد و حذر شود و بميرد علاجش مانند علاج زهرهائ سرد است و به سركه نيم گرم طلا كردن