محمد صادق على خان

46

مخازن التعليم ( فارسى )

از هريك يك دام نيله تهوتهه نيمدام كتهه شش دام كوفته بيخته بروغن سرشف آميخته بمالند و ساعتى در آفتاب نشينند برائ قروح سر مجرب است و طلاى كه بتجربه احقر العباد رسيده صفت آن آملهء سوخته نيله تهوته سوخته مرچ سياه سوخته پوست خشخاش سوخته مرداسنگ بريان همه را باريك سائيده و روغن زرد كه يك‌صد و يك مرتبه از آب شسته باشند در آن آميخته طلا كنند و اگر آرد نخود يك مشت و اندكى نيله تهوته بريان كرده باريك ساخته در جغرات ترش آميخته كف مال كنند تا مانند خمير شود پس بمالند و بعد يك پاس بشويند نيز نافع است و مىبايد كه اول موى سر بتراشند و بعد از ان دواى مذكور بمالند فرسخ نهم در تدبير مسافران برّى و آن مشتمل بر شش محل است محل اول در تدبيرهاى مسافران بر طريق كلى كسى كه اراده سفر دارد و اگر ممتلى باشد بايد كه تنقيه كند از فضلات و بتدريج در رياضات افزايد و بجوع و عطش و سوار شدن و پياده رفتن و امثال آن كه در سفر احتياج بدان مىباشد عادت كند مثلا اگر وقت گرما باشد بروز اندر خانه نه جاى گرم نشيند و اگر سرما باشد جاى كشاده بنشيند يا به هواى صحرا عادت كند و از طعامهائى كه اندر سفر خواهد خورد در شهر خوردن عادت كند و از چيزى خورد كه جيد الجوهر باشد ليكن قليل در مقدار كه هضم به خوبى شود چون گوشت بره يك ساله و نان گندم كه پاك از شوائب باشد و زردئ بيضه نيمبرشت و جالينوس حدى برائ نيم پخت كردن بيضه قرار داده است كه هرگاه در آب جوشانيده بگذارند و تا صد شماره كنند و باز در آب سرد كرده بر آتش بگذارند و تا سه‌صد شماره نمايند نيم پخت مىشود و واجب است كه طعام خورده همان وقت سوار نشود تا حاجت بجانب شرب آب زياده شود و طعام را فاسد گرداند يا گرانى پيدا كند بلكه واجب است كه بعد از نزول به منزل طعام خورد و ترك بقولات و فواكه و هرچه توليد خلط خام كند لازم داند مگر از برائ ضرورت كه معالجه به او كنند و گاهى مسافر محتاج مىشود بسوئ غذائ كه بواسطه آن صبر بر گرسنگى نمايد چنانچه طعام كه از جگر بز بريان ساخته باشند خصوصا