محمد صادق على خان
43
مخازن التعليم ( فارسى )
رد كنند و اگر مشكل باشد نخست از موم و روغن و شير گاو چرب كنند تا زود بازگردد و بعد آن پوست انار جفت بلوط گلنار مازو را در آب جوشانيده صاف نموده هرگاه نيمگرم شود در آن نشاند و ثفل آن را بربندند و لنگ بركشند البول فى الفراش كسى كه بول در فراش كند بايد كه سعد كندر خولنجان جفت بلوط حب الآس گلنار جمله برابر كوفته بيخته سفوف سازند و بدهند و مشك و جندبيدستر در روغن سوسن آميخته بر مثانه ضماد كنند و از اشيائ مدره و سرد و تر احتراز كنند و حنجره خروس را بسوزانند و قدرى به آب نيمگرم بدهند و شهدانه بريان نموده با عسل آميخته بدهند و نيكوترين حيله آنست كه در ميان خواب چند مرتبه بيدار نمايند و بول كنانند و بوقت شب آب و طعام نخورند و مدام خوردن جوزبوا مفيد بود و نانى كه در خمير آن اندكى پيخال كبوتر انداخته باشند نيز نافع بود و همچنين خوردن معجون فلاسفه نيز نفع دهد و نارجيل با شكر نيز نافع است . حميات اكثر اطفال را تپ خلطى حادث مىشود و علاج آن سبكتر از علاج تپ بزرگان كنند ليكن اگر تپ دموى حادث شود و طفل زياده از شش ماه باشد بعد از سه روز بايد كه سرهاى گوش او را شرط زنند و قدرى خون گيرند و اگر درينجا زلو چسپانند نيز جائز است و استعمال كافور نشايد و در تپ بلغمى برنجاسف يعنى بوئ مادران در آب جوشانيده و يا نقوع ساخته گاهگاه مىداده باشند و در تپ مركب سكنجبين افتيمونى و قرص گل و شربت دينار بايد داد و دادن قدرى ماء العسل بگلاب پيش از نوبت برائ لرزه نفع تمام دارد و همچنين آب گرم نوشانيدن سودمند بود و در تپهاى مزمنه تقويت معده ضرور است و طفل را اگر پرهيز از گوشت و روغن نمايند بهتر است و الا هرچه بخواهد و بسيار مضر نباشد بايد داد و تكثير غذا مناسب نبود هرچند اطبا جدرى و حصبه را بعد از حميات در امراض بزرگان ذكر مىكنند ليكن احقر ذكر اين هر دو را بامراض صبيان انسب و اليق دانست و فرق فىمابين هر دو آنست كه ماده اول خون باشد و ماده دوم صفرا