محمد صادق على خان
41
مخازن التعليم ( فارسى )
به قدر مناسب گرفته جوش داده صاف نموده قدرى نبات سفيد داخل كرده به خوردن دهد روز دوم اگر مريض قوى باشد زوفا بيخ سوسن اضافه نموده بدهد و روز مسهل سنائ مكى مغز فلوس بايد افزود و اگر حاجت افتد وقت دوم سبوس گندم گل گاو زبان بيخ سوسن در عرق گاو زبان جوش داده صاف نموده شربت بنفشه اضافه نموده بدهد و چون به قدر يك سرخ خون خرگوش در عرق گاو زبان حل نموده بخورانند درين باب مجرب است و همچنين قدرى ماليدن آن بر تارك و ناخنها مفيد بود و توتيائ سبز بريان نموده يك جزو سهاگه نيم بريان يك جزو هر دو را در آب يا در شير بز حل نموده به قدر دانه باجره حب سازند و وقت احتياج يك حب يا دو سه حب در آب يا در شير مادرش بدهد مجرب است فواق يعنى هچكى اكثر بسبب ريح حادث مىگردد و زنان را چنان گمان است كه براى توسيع معده و روده مىافتد اگر بسيار باشد جوز هندى با شكر سفيد بدهد و جندبيدستر در آب سائيده اندكى دادن سودمند بود قى شديد اگر سبب آن زيادتى نوشيدن شير باشد علاج آن شير كمتر دهند و تقويت معده نمايند و باشد كه بسبب اجتماع بلغم و يا انصباب صفرا در معده بود علامت هر واحد خروج هر واحد بود علاج آن مذكور مىشود و همچنين علاج هيضه و ضعف معده و بستن شير و خون در معده در منزل سوم مىآيد سبكتر از ان بايد كرد اسهالى كه طفل را بوقت برآمدن دندان مىافتد اكثر بواسطه برآمدن دندان مىباشد حبس آن مناسب نيست مگر وقتىكه از افراط مضرّت كلى باشد و تدبير برآمدن دندان بايد كرد كه اصل علاج همين است و در صورت زيادتى اسهال از زهرمهره و طباشير و مانند آنكه در بحث عطاش گذشته حبس بايد كرد و مغز بيل كوفته بيخته هموزن آن نبات سفيد آميخته نيم درم به آب بدهند سودمند بود و اگر پوست خشخاش هليله سياه بروغن بريان نموده هموزن آن شكر سفيد آميخته قدر قليل به طفل دهد براى حبس شكم بهتر ازين دوائى نيست و آب