محمد صادق على خان
29
مخازن التعليم ( فارسى )
اينهمه بالخاصية ضعيف مىكند شهوت را و جماع محبوب مسرور مىكند و با وجود كثرت استفراغ منى كم ضعيف مىكند و جلق زدن بالخاصية موجب غم و مضعف انتشار و شهوت بود فرسخ ششم در تدبير فصول اربعه بر حافظ صحت لازم است كه در ربيع بنا بر تقدم بالحفظ استفراغ سازد بفصد يا بقى يا باسهال بحسب حاجت و مطابق عادت و تقليل غذا نمايد و مطفيات و مسكّنات و شراب ممزوج باب استعمال كند و در صيف آسايش و آرام لازم گيرد و از مسخنات و مجففات و حركات عنيفه اجتناب نمايد و غذا كم خورد و اغذيه و اشربه بارد و رطب اختيار كند و استفراغ بقى كند و در خريف از مجففات و كثرت جماع دور باشد و از سردى صبح و گرمى ميانه روز خود را نگهدارد و در شتا خود را در لباسهاى پشمين و پنبهدار پوشيده دارد و خوردن اغذيه قويه كثير الغذا غليظ مانند هريسه اختيار كند و لحوم بسيار خورد و استحمام نمايد و مسخنات و حركات قويه عنيفه و ملطفات استعمال سازد و فصد و قى نكند مگر اسهال بوقت ضرورت به عمل آرد فرسخ هفتم در تدبير حوامل و وضع حمل و مولود و رضاع و مرضعه اما حوامل پس 1 فصد و 2 حجامت و 3 اسهال و 4 قى حوامل را قبل از ماه چهارم و بعد از ماه هفتم ممنوع است و در وقت ضرورت اسهال از مسهل بارد مناسب بود و هرچه مضعف قلب و معده و مزلق جنين باشد نبايد داد و جميع ادويه قلبيه و ترياق فاروق و مثروديطوس حافظ جنين بود و حامله را قبض طبيعت ندارند و از ادويه مدره و مسخنه و مزلقه و استحمام احتراز ضرور بود و از حركات شديده و از امتلائ غذا و هيضه و غذائ تيز و تلخ و غضب و غم و فرع و اصوات هائله و بوئهائ تيز نگاهدارند و قى و غثيان كه بايشان افتد وقتى كه بسيار نباشد بند نكنند و خوردن گلقند عسلى و امثال آن برائ اشتهاى فاسد زنان حامله مفيد بود و خردل و مانند آن از اشيائ حريفه نيز نافع بود و باشد كه بعد از چهار ماه خودبخود زايل شود و خوردن زراوند قدرى پيش از غذا و بعد آن از ؟ ؟ ؟