محمد صادق على خان
25
مخازن التعليم ( فارسى )
بر كثرت بول افضل براز آنست كه سهل الخروج متشابه الاجزاء خفيف النارية و معتدل القوام و معتدل المقدار و معتدل الرايحه و در وقت معتاد بود و از آواز قراقر و زبد خالى باشد و رايحه منكر و لون منكر دلالت مىكند بر موت رفيق دوم در قواعد جزء عملى بقول كلّى و آن دومين قسم علم است و به دو طريق مبين است طريق اوّل در علم حفظ صحت و ملاك امر درين تعديل ستّه ضروريست و بيان كرده شد هوا را كه افضل و بهتر بود و اين را بده فرسخ بيان مىكنم فرسخ اوّل در تدبير ماكول حافظ صحت را بايد كه تعديل مقدار غذا كند و سكون نمايد بعد از آن فكر چند قدم راه رفتن كه معاونت مىكند بر انحدار غذا اولى بهتر است و اختيار كند نان گندم كه نان گندم كه پاك باشد از شوائب مانند شيلم و گوشت گوسفند يك ساله و گوساله و بزغاله و مرغ و كبك و تيهو و زردى بيضه مرغ و حلوا كه از بادام مقشر و شكر ساخته باشند و اختيار كند از قسم ميوهها انجير و انگور و خرما تازه و از اغذيه دوائيه احتراز كند و به غير از اشتهاى صادق غذا نخورد و شهوت ؟ ؟ ؟ هابحه را دفع نكند و در صيف غذاى بارد بالفعل در اول يا آخر روز و در شتا حار بالفعل در ميانهء روز خورد و در ربيع و در خريف معتدل خورد و تكثير اقسام اغذيه محير طبيعت است و غذاى لذيذ بهتر است و چون اندكى طلب اشتهاء بماند بايد كه دست از طعام بازكشد و هميشه پرهيز كردن موجب لاغرى و سستى بدن بود و مراعات خوردن طعام در دفعات و انواع اغذيه و غير آن كه عادت داشته باشد واجب است و آنچه منافى صحت باشد بتدريج ترك نمايد و غذاى صفراوىمزاج مبرد و مرطب و دموى مبرد و قالع و بلغمى مسخّن و ملطف و سوداوى مرطب مائل بحرارت خورد و صاحب سكون و دعت و معده ضعيف را گوشت و اغذيه غليظه كمتر دهند بخلاف مرتاض مجربين گفتهاند كه جمع نكند ميان سمك و لبن و نجمع ؟ ؟ ؟ كند شير با حموضت و نجمع كند سويق با شير و برنج