محمد صادق على خان

139

مخازن التعليم ( فارسى )

ضماد برگ او رادع اورام حاره و گويند مضر ريه و مصلحش عسل و عصاره او مضر سپرز و مصلحش مصطگى و بدلش حماض بستانى و تخم او در افعال مانند عصاره آن و بو دادهء او قابض و مغرى و مقوى امعا و رفع زحير و عرق بارتنگ در تقويت قوت ماسكه بيعديل و در سائر افعال ضعيف‌تر از عصاره اوست و قدر شربت از آب او از ده مثقال تا نيم رطل و از تخم آن تا سه درم است لسان الثور به فارسى گاو زبان نامند و گل او لاجوردى مىباشد در اول گرم و تر و قوتش تا هفت سال باقيست و گل او الطف جميع اجزاء او و مفرح و مقوى اعضا رئيسه و حواس و مسهل مره سودا و صفرا و جهت امراض سوداى و سرسام و برسام و جنون و ماليخوليا و خفقان و خشونت سينه و سرفه و ضيق النفس و سنگ مثانه و يرقان و تقويت حرارت غريزى موثر و مضر سپرز و مصلحش صندل و بدلش به وزن او ابريشم محرق و چهار دانگ آن پوست ترنج است و قدر شربت از آب او تا چهار وقيه و از جرم او ده درم و عرق گاو زبان جهت امراض سوداوى مفيد و در ساير افعال ضعيف‌تر ازو و قدر شربتش سى مثقال و برگ سوخته او جهت قلاع اطفال و سستى اين دندان و حرارت دهان مفيد نور الحلو به فارسى بادام شيرين گويند در اول گرم و تر و مفتح و حافظ قوت‌ها و جالى اعضاء باطنى و ملين آن و ملين طبع و حلق و موافق سينه و معين باه و مسكن حرقت بول و منى و مسمن بدن و با شكر كثير الغذا و حافظ جوهر دماغ و شيرهء او با شكر جهت سرفه مجرب و بو داده او قابض و مقوى معده و برگ تازه او مسهل و خشك او قابض و بادام مربى در تغذيه و فربه كردن بدن و اصلاح گرده قويتر است و روغن بادام معتدل در گرمى و سردى و بغايت مرطب و موافق تشنج يبسى و حقنه و شرب و چكانيدن او در احليل جهت درد گرده و مثانه و عسر بول و قولنج و اعانت بر خروج حصاة و با كتيرا و شكر جهت سرفه خشك مجرب و جهت تصفيه آواز و قصبهء ريه و رفع ضرر ادويه مسهله و حبوب حار مفيد و غرغره او به آب گرم جهت خشونت حلق موثر و مضر احشائ ضعيفه و مصلحش مصطگى و قدر شربتش تا نه مثقال لولوء به فارسى مرواريد