محمد صادق على خان

104

مخازن التعليم ( فارسى )

ادويه مناسبه و تنها جهت رياح غليظه نافع و جهت بدرقه شدن قوت ادويه و ايصال آن به اطراف بدن مستعمل و مضر محرورين و مصلحش صندل و سكنجبين و بدل تخم او تخم كرفس و قدر شربتش از تخم او يك مثقال و از بيخ او در مطبوخات دو مثقال و برى او در آخر سوم گرم و در دوم خشك جهت تقطير بول و تنقيه رحم و اسهال مزمن و رفع احتباس حيض نافع است راوند به فارسى ريوند نامند و آن بيخ ريباس است و بهترين او چينى كه سرخ مايل بزردى و ثقيل الرايحه باشد مركب القوى در اول دوم گرم و خشك مسهل بعصر اخلاط غليظه و رقيقه و خام و با قوت قابضه و مجفف و محلل و مدر بول و حيض و منضج و مقطع و مفتح سده جگر و سپرز و امعا و مبرد بالعرض بسبب شدت تحليل و با گل سرخ و قوابض جهت اسهال دموى مفيد و بالخاصية رافع تپها و حرارت غريبه و جهت درد گرده و مثانه و رحم و خفقان نافع و مضر سفل و مصلحش صمغ و بدلش در امراض معده و جگر يك نيم وزن او گل سرخ و خمس او سنبل و قدر شربتش تا دو درم رمان به فارسى انار گويند اقسام مىباشد شيرين بيدانه را املس نامند لطيفتر از ساير اقسام سرد و باعتدال و در اول تر و با قوت قابضه و قليل الغذا و مولد خون صالح و نفاخ و ازينجهت باعث نعوظ محرورين و مدر بول و جالى و مفتح و ملين طبع و مورث تشنگى و خوردن او بعد از طعام سبب انحدار آن و جهت تقويت جگر و استسقاى لحمى و زقى و سوء القينه و يرقان و سپرز و خفقان و سرفه حار و فربه كردن بدن نافع و اكثار او مفسد غذا و مرخى معده و مصلحش انار ترش و در بارد المزاج زنجبيل پرورده است و مصلحش مصطگى و رب انار شيرين در افعال قويتر از آب او و مرخى معده و انار ترش و شيرين كه به عربى مز و به فارسى ميخوش نامند در سردى و ترى مائل باعتدالست و انار ترش در دوم سرد و خشك قابض و مدر بول و مسكن حرارت معده و جهت قى و خفقان حار و منع صعود بخار و سحج مفيد و مضر مبرود و مضعف جاذبه جگر و قوت باه و مصلح او انار شيرين و رب انار ترش