محمد صادق على خان

102

مخازن التعليم ( فارسى )

در آخر دوم گرم و خشك و قوتش تا پانزده سال باقيست و حافظ قوتهاى طبعى و نفسانى و حيوانى و بغايت لطيف و مفتح و محلل رياح و منضج و جالى باصره و جهت نزلات و استسقا و خفقان و جنون و تقويت اعضاء رئيسه و درد گرده و تقويت باه و مطبوخ او با مصطگى جهت فواق مجرب و مصدع محرورين و مضر مثانه و مصلح او كتيرا و اسارون و بدلش در تحليل و تلطيف و تقويت اعضاء مثل وزن او ابهل و كبابه و در اصلاح ادويه سليخه و در باه خولنجان و قدر شربتش از دو درم تا پنج درم دارفلفل به فارسى فلفل دراز و بهندى پيپل گويند در آخر دوم گرم و خشك محلل مواد بارده و مفتح سده جگر و هاضم طعام و محرك باه و مدر بول و حيض و جهت خوش‌بو كردن دهان و رحم و رفع قى و تقويت معده نافع و قدر شربتش تا يك مثقال و مصدع و مصلحش صمغ عربى و صندل و بدلش فلفل سفيد است دجاج به فارسى مرغ خانگى و بهندى مرغى نامند و خروس يعنى مرغ نر نسبت به او حرارت كمتر دارد و يبوست درو غالب و خروس‌بچه اعدل و مايل به رطوبت و مرغ جوان فربه در آخر اول گرم و در رطوبت معتدل و مرغ بچّه رطب‌تر از ان به رطوبت فضليه و كلام به برودت خروس‌بچه خلاف قياس و تجربه است چه همه گوشتهائ غير مائى حاراند و مهرائ آن كثير الغذا و الطف از اكثر طيور و مولد خون صالح و غير مهرا بخلاف او است و گوشت آب خروس سالخورده محلل و ملين طبع و جهت قولنج بسيار مفيد است و مداومت مرق و گوشت او تا يك هفته با نان ميده جهت زايل كردن صفرت رنگ رخسارى كه سبب آن معلوم نباشد مجرب و كذلك نوشيدن خون خروس و مرغ و تسعيط كردن خشك كرده او جهت قطع رعاف و پرده سنگدان او كه خشك بود با شراب جهت درد معده از مجرباتست و طلائ پيه نيمگرم او بر سر جهت ماليخوليا عجيب النفع است و خوردن مرغ با شير و كشك و ماست و پنير مورث قولنج و مداومت آن باعث نقرس و مصلحش ادويه حاره و در محرورين سكنجبين دراج بهندى تيتر نامند در دوم گرم و