أبو علي سينا ( مترجم : حكيم احمد الله خان دهلوى )

175

رسالة في الأدوية القلبية ( تفريح القلوب ) ( فارسى )

صندل : بخاصيت تفريح و تقويت قلب كند و عطريت و قبض و تلطيف لطيف او معين خاصيت باشد و برد او در امزجه حاره نيز اعانت خاصيت نمايد - و دو قسم بود سرخ و سفيد - سفيد نسبت به سرخ ابرد باشد و در يبس اقل - يعنى يبوست سفيد در اول ثانيه بود و يبوست سرخ در آخر او و روح را حركت انبساط و متانت بخشد - قاقله و قرفة الطيب 825 و قرفة الدارچينى : در طبائع متقارب‌اند و حار و يابس در آخر ثانيه و تقويت قلب 826 و تفريح او بخاصيت كنند 827 و عطريت و قبض و تلطيف 828 او اعانت خاصيت نمايند 829 - ريباس : قريب الاحوال به حماض اترج است و در طبعيت مساوى 830 او بود و در خاصيت بسيار ضعيف - رمان شيرين 831 : او معتدل بود و به شف و حلاوت موافق مزاج روح باشد خصوصا روح كبدى - شقاقل : مظنون آنست كه به تسخين لطيف و ترطيب قوت روح زياده كند - تفاح : بارد و يابس در اولى بود و در تفريح قلب و تقويت او خاصيت عظيمه دارد و عطريت و حلاوت معين اوست و چون با دوائيت غذايتى 832 نيز دارد روح را به تغذيه و 833 تعديل نيز منفعت بخشد - 834 تمر هندى : بارد و يابس در ثانيه است و ظن نموده‌اند كه تقويت قلب مىكند و گمان آنست كه اين مخصوص قلب صفراوى بود و با 835 تبريد تعديل 836 او و به 837 طبعيت مسهله تنقيه او نمايد 838 - ث يافته نشد - خيربوا : قاقله صغار 839 است و از قاقله كبار لطيف بود - ذهب 840 : احكام 841 او در ميان احكام ياقوت و فضه [ و كمتر 842 از ياقوت و فايق 843 از فضه ] بود 844 پس از آنچه كه 845 در ياقوت مذكور يافته احكام ذهب معلوم گردد و مزاج او معتدل مايل به حرارت لطيفه و فعل او 846 بخاصيت باشد - ض نيز يافته نشد - 847 غاريقون : حار در اولى و يابس در ثانيه است و بخاصيت ترياق جميع سموم و مقوى قلب 848 و مفرح او و قوت او كه مسهل خلط كدر و ملطف 849 اوست اعانت خاصيت 850 كند . فصل : [ ادويه مركبه قلب ] ادويه مفرده قلب را تمام و كمال بيان نموديم 851 الحال مىبايد كه مركبه آن را نيز بيان سازيم .