محمد حسين بن محمد هادى عقيلى علوى شيرازى
46
مخزن الأدوية ( ط . ج )
ميوه خصوص ميوه تر و حلوا و طعام گرم و شيرين و بعد از خواب و جماع و حمام و هر حركت مفرط و مضعف و رياضت بسيار و در بين خواب و در خلأ معده يعنى ناشتا و در حمام و مستحسن است جمع ميان اطعمه و ميوههايى كه بعضى آنها اصلاح بعض ديگر نمايد مانند طعام شيرين با طعام ترش و چرب با شور و تيز و بعضى را گمان آن است كه جايز است جمع ميان هر نوع غذا كه باشد جهت آنكه البته آن هر دو يا متشابهاند يا متضاد اگر متشابهاند پس گويا كه يك نوع طعام خورده شده اندك بيشتر و اگر متضادند هر يك دفع مضرت ديگرى مىنمايند و تعديل حاصل مىشود و كلى بودن اين امر نيز خود وهم و غلط است چه مىتواند بود كه آن هر دو غذا متخالف يكديگر باشند و هيچ يك مصلح ديگرى نباشد و فسادى كه سرايت به ديگرى نمايد و آن را نيز فاسد سازد و از جمع ايشان مضرت حادث گردد نه تعديل مانند آنكه عضو شخصى از آتش سوخته باشد بر آن برف و يخ گذارند البته متأذى و متضرر خواهد شد و مىتواند كه دو شيء متشابه باشند و هر يك از آن هر دو مصلح ديگرى باشد مثلًا يكى لطيف غليظ و ديگرى كثيف غليظ و يكى تقويت ديگرى نمايد و همچنين نيز مىتواند بود كه دو شيء متشابه هم باشند و ضرر كنند به جهت كيفيتى كه عارض هر دو باشد و خاصيتى كه لازم اجتماع و تركيب است و بالجمله اين اصلى و قاعده كلى ندارد بلكه به عادت و قوّت و ضعف و لطافت و كثافت مزاج بر مىگردد .