محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى دهلوى
26
مجربات اكبرى ( فارسى )
برگيرند و بدارند كه براى سستى و كسرت عرق آب حيات است ، موازانه يك ماشه ، با پان خورند به شرطى كه سرما باشد و سرد مزاج بود و بر دست و پاى نيز بمالند و كسى كه گرم مزاج بود ، او را خوردن نشايد ماليدنش كافى است . طريق ديگر : آن است كه بطريق معهود لبان در ديگ گذارند و بر سر ديگ تهالى كانسى نهنند يعنى ؛ ظرفى كه كناره دارد و اندورن تهالى آب اندازند و گرادگرد دهن ديگچه با آرد ماش درگيرند و زير وى آتش نرم بكنند تا يك پاس پس آنچه چووه ماند زير تهالى بچسبد بگيرند مجرب و به عمل آمده سستى قضيب بماليدن و خوردن نيز دور شود و باه آرد . فايده اندر برآوردن روغن پلاس پاپره : كه در علاج عينين به كار آيد پلاس پاپره هر قدر كه باشد در آب تر كنند يك ساعت پس پوست از وى جدا سازند و مغز را خشك نمايند و بگيرند ديگ گلى و در وسط حقيقى آن سوراخ كنند از برما و سبوى خرد گلى در زير آن سوراخ پيواست نمايند بطريقى كه عمل تپال ختبر است پس مغز را در ديگ اندازند و مهر كرده تمامى ديگ را ليپ داده خشك گردانند ؛ همچنان سه ليپ بدهند ؛ يكى بعد خشك شدن ديگرى چون ليپ سوم نيز خشك شود ، چقرى مربع مقدار دو نيم گز اندر زمين كنند و زير آن چقر كلان در وسط وى چقرى ديگر مقدار آن سبوى خرد كه ته ديگ مركوز است ، بكنند و در اين چقر خرد پياله نهند ، با آب پر ساخته و آن ديگ را در چقر دارند چنانچه سبوى خرد در چقر خود باشد و در پياله پر آب و ديگ در چقر كلان بعده گرداگرد ديگ پاچك دشتى پر سازند تا تمام چقر مملو شود و پس آتش در دهند و چون سرد شود ، ديگ را برآرند و سبوى زيرين را با احتياط جدا گردانند كه