اين قريه از موقوفات ميرزا موسى خان است كه هر سال منافع اين موقوفات در آستانهء مقدّسهء جناب امام رضا - على ساكنها آلاف التحية و الثناء - مصرف مىشود . در سمت شرقى قريهء مزبوره ، مقبره‌اى است متصل به راه . مزار يكى از امامزاده‌ها در آنجا است . بين الناس چنين مشهور است ، اين امامزاده با امامزاده‌اى كه در قريهء سفيد كمر واقع است دو برادرند و تا به حال نسب و حسب اين دو امامزاده عالى مقدار درست محقّق نشده است . منزل ديزج يكان روز يكشنبه بيست و هشتم شهر شعبان 1296 منزل امروزى در قريهء ديزج يكان در خانهء حاجى عيسى خان تفنگدار خاصّه سركارى است . صبح زود از صوفيان حركت كرده ، بعد از طىّ سه فرسخ راه در جاى بيدزارى كه از متعلّقات قريهء فلك است ، جناب آقا به جهت استراحت نزول فرموده ، بعد از صرف نهار سوار شده ، از راه يام تپه عزيمت محل موعود گرديدند . در بين راه عاليجاه لطف اللّه خان رئيس سوارهء قراسوران و حاجى عيسى خان و جمعى ديگر از علما و خوانين مرند به استقبال آمده بودند . به اتفاق آنها از راه مخصوصى ديزج يكان به خانهء حاجى عيسى خان وارد شدند . ميزبان ، محمد خان فرزند ارشد حاجى عيسى خان عمّه‌زاده حقير بود كه جوان معقول و كاردانا است . مدّتى بود كه در ركاب همايونى در سلك تفنگداران شاهى قيام به خدمت داشت . در اين اوقات مرخّصى حاصل كرده در خانهء خودشان بود . دقيقه‌اى از لوازمات پذيرايى و مهمان‌نوازى فروگذارى نكرده با كمال شوق و ذوق مشغول اداى مراسم ميزبانى بود . قريهء يكان از مضافات مرند به فاصلهء دو هزار قدم تخمينا در سمت مغرب مرند در دامنهء كوه مشو واقع است . هوا و فضاى خيلى خوب دارد . حاصلات ارضيهء آن گندم و پنبه و خربزه و همه قسم صيفىكارى است . جوراب خوب اينجا مشهور است . اراضى يكان به‌طور قطعات ، متعلّق به خوانين آنجا است .