نجم الملك هم در سفرنامهء خود از اين قونسول كاردان ياد كرده و از تلاش‌هاى او ستايش نموده ، مىنويسد : « در اين سنوات به حسن كفايت ميرزا حسن كارپرداز مقيم جده خيلى رفاهيت دست داده » است . « 1 » از نكات جالب اين سفرنامه دربارهء بهمن ميرزا ، پسر عباس ميرزا نايب السلطنه است كه پس از اختلاف با محمد شاه ، با حمايت روس‌ها از ايران رفت و خود و پسرانش در خدمت دولت روسيه درآمدند . نويسنده ملاقات او را با ثقة الإسلام نوشته و فرزندان وى را نيز معرفى كرده است . روز دوم ورود ، نواب مستطاب و الا شاهزاده بهمن ميرزا نيز طرف عصر تشريف آوردند . صحبت از وضع عربستان و مكهء معظمه و چگونگى از حالات حجّاج در موسم حج به ميان آمد . بعد مىفرمودند كه مدّت 33 سال است از وطن مألوف مهاجرت كرده ، اينجا را وطن اخيتار كرده‌ام و در اين تاريخ كه سن شريفشان تقريبا 73 مىبود ، به هيچ‌وجه آثار ضعف و بىقوّتى ديده نمىشد مگر كه از درد پا شكايت داشتند . حوالى غروب فرزند ارشدشان نوّاب رضاقلى ميرزا كه آجودان مخصوص حضور اعلى حضرت امپراتور دولت بهيهء روسيه و سرتيپ اوّل هستند ، ديدنى نمودند . شاهزادهء خوش‌اخلاق و دل‌آگاه مهربانى هستند . زبان فرانسه و روس را خوب تحصيل فرموده‌اند . تأليفاتى زياد در زبان روس و فرانسه دارد . از جمله گزارشات سفر مأموريت نظامى خودش است به صفحات تركمان اتك و تكه كه به زبان فرانسه تأليف كرده به چاپ رسانيده است . در چهل و يك سالگى سه پسر بزرگ داشتند كه هريك مشغول خدمات دولتى هستند . رسوم و مقرّرى خود نواب مستطاب شاهزاده غير از مواجب اولادشان از دولت روسيه ، در سالى 32 هزار منات روسى است . ساير اولادش نيز به فراخور منصب و درجه رسوم على حده دارند . اطلاعات دربارهء برخى از چهره‌هاى آن سال در حج نويسنده دربارهء شمارى از همسفرىهاى خود اطلاعاتى را در همان ابتداى

--> ( 1 ) سفرنامه نجم الملك چاپ شده در حديث قافله‌ها ، ص 110