محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2388
مرآة البلدان ( فارسى )
انصراف حاصل و پس از چند روز معاودت به آذربايجان و مقر حكومت فرمودند . وقايع شهر جمادى الاولى سنهء 1296 اين بندهء مؤلف كه از تأليف جلد سوم كتاب مرآة البلدان ناصرى فراغت حاصل كرده و پس از انطباع با جلد ثانى كه هر دو مخصوص به وقايع و مآثر روزگار سلطنت همايونى بود منضم و موسوم به اسم گرامى « مآثر السلطان » داشته تقديم حضور مهر ظهور همايون نمود به شرف قبول نايل گرديده اين چاكر را به اعطاى يك قطعه نشان از درجهء اول اين دولت قوىشوكت با يك رشته حمايل سبز مخصوص آن قرين امتياز فرمودند . امير اسماعيل ميرزا كه از جانب نواب اشرف و الا ظل السلطان دولت عليهء ايران دام اقباله العالى حكمران بروجرد بود معزول و محمد رحيم - خان از جانب نواب اشرف معظم به جاى او منصوب شد . على خان كه سابقا از جانب جناب اعتضاد الدوله حكومت كاشان داشت دوباره از جانب معزى اليه به حكومت آن ولايت مأمور شد . وقايع شهر جمادى الاخرى سنهء 1296 نواب و الا فيروز ميرزا نصرة الدوله فرمانفرما به حكومت ايالتين كرمان و بلوچستان مفتخر و به يك ثوب سردارى ترمهء شمسهء مرصع از ملابس خاصه مخلع و مباهى شد . انتظام دفترخانهء مباركهء استيفا و تحصيل و ترتيب محاسبات كل ممالك محروسه علاوه بر خدمت محصلى بقايا به عهدهء آقا على امين حضور محول شد . ايام شنبه و سهشنبه حسب المقرر جميع وزراى عظام در مجلس شوراى كبرى كه در عمارت دولتى موسوم به « خلوت كريم خانى » است حاضر شده در مهام ملكى و امور دولتى محاوره و مشاوره نموده و پس از انقضاء مجلس دو ساعت بعدازظهر به حضور همايون شرفياب مىشوند . در آذربايجان چون به واسطهء اختلاف رواج امپريال و خمس منات امر معاملات ديوانى و تجارتى اختلالى يافته برحسب امر همايون در