محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2380
مرآة البلدان ( فارسى )
چون به وسط مغاره مىرسند در سقف آن دو علامت غرفه مانند نمودار است كه از سنگ بريده شده . چون به انتهاى مغاره روند يك قدم مانده به ديوار ، نهر آب بزرگى است كه تقريبا دو سنگ آب دارد و از عرض مغاره مىگذرد . يعنى دو دهنه مثل دهنهء قنات در دو طرف عرضى اين مغاره واقع اصل طاق رو به جنوب و اين دو دهنه يكى در طرف غربى يكى در سمت شرقى است . آب از دهنهء غربى داخل و از دهنهء شرقى خارج مىشود . شخص با كمال سهولت داخل در اين دو دهنه مىتواند شد و از غرايب آنكه بسا سياحان با چراغ و آذوقه داخل اين دهنهها شده و چند روزى متصل راه پيموده آخر از خوف تمام شدن آذوقه برگشتهاند و به انتهاى اين نقبها نرسيده و از حقيقت امر مطلع نشدهاند . ولاة سابق كردستان نيز چند مرتبه با تهيهء كامل به اين مغاره رفته و جمعى را به اين نقبها فرستاده و باز انتهاى آن معلوم نگرديده و مفهوم نشده كه اين آب از كجا مىآيد و به كجا مىرود . در دو سه مسجد از مساجد عبد الله عمران قرآنهاى خط كوفى هست از جمله در مسجد قريهء نكل واقع در هشت فرسخى شهر سنندج كلام الله خط كوفى است كه اوراق آن پوست آهو مىباشد .