در بلوك ساردويه دهنه‌اى است روبه جيرفت مشهور به اغن . عقب اين دهنه مزرعه‌اى است موسوم به آسياكده . در آنجا سنگهاى كوه را مثل هاون سوراخ كرده‌اند . در قديم الايام توتيا در آنجا مىسائيده‌اند و مثل شياف كوهبنان حب لاجورد مىساخته . در رودخانهء شعب دلفارد كه ذكر شد درخت ارغوان بسيار و باغات زياد دارد كه هر قسم ميوهء سردسيرى در آنها يافت مىشود و خوبى هواى آنجا طورى است كه اگر صبح آدمى به طلب برف رود و آدم ديگر به طلب خرماى تازه و مركبات ، تا قبل از ظهر هر دو با نيل مرام مراجعت مىكنند . اهل دلفارد زمستانها مثل اهالى ساير جاها به جيرفت مىروند . و بعضى درختهاى قديمى دارند كه ميان آنها خالى است . اقسام ميوه از انگور و سيب و امرود و غيره در ميان آن درختها گذاشته روى آنها را با كاه و برگ و ريگ مىپوشانند و مىروند به جيرفت و زمستان برف روى آنها را مىگيرد . يك ماه بعد از نوروز كه به دلفارد مراجعت مىكنند همهء آن ميوه‌ها تازه و باقى است . اين اوقات از قرار مذكور در آن نواحى در حوالى باغ عليشير [ وادخارو ] « 1 » سنگى ديده شده كه براق است و چون آن را روى آتش گذارند آماس مىكند و چيزى مىشود شبيه به زرورق . معلوم نيست معدن آن سنگ كه آب آورده از كجاست ؟ جمعى براين‌اند كه در معدن اين سنگ طلا يافت خواهد شد در صورتى كه معدن مشخص و معلوم شود . در تنگ فرهاد دهنهء تنگى است به قدر دويست ذراع . دو سمت آن كوه بالا آمده . سابق سدى آنجا بسته بودند و آب هلىرود تالاب مىشده و اين همان سدى است كه آب برده و شهر را خراب كرده اگر اين سد بسته شود هيچوقت جيرفت كم‌آب نمىشود . قلعهء سمنگان در دهنهء دلفارد واقع است . اين قلعه را از سنگ ساخته‌اند و در حوالى آن پيكان تير بسيار يافت شود . گويند منزل شاه سمنگان آنجا بوده است . يك قسم آهوئى در صحراى جيرفت يافت مىشود كه آن را « بزآهو » مىگويند . نر و مادهء آن هر دو شاخ دارد . سابق در جيرفت نيشكر به عمل

--> ( 1 ) - ظاهرا اختيارآباد منظور است .