محمد حسن خان اعتماد السلطنه

2295

مرآة البلدان ( فارسى )

است كه به طرف آبادى جريان دارد . هيچ سكنه و آبادى در اين قسمت جنوب نيست . در تاريخ حافظ ابرو چنين مسطور است كه گويند جوين ناحيتى بزرگ است و دههاى معمور دارد و هوايش خوش است و ميوه‌هاى خوب فراوان دارد و راه نيشابور از اين ناحيه گذرد و جهت قبلهء او به حدود بيهق پيوسته است و قراى اين ناحيه اكثر متصل است به يگديگر و اين ناحيه در ميان دو كوه افتاده در فضاى گشاده . و اين فضا طولش از مشرق است تا به مغرب به دو قسم شده : آنچه قسم شمالى است و غربى قرى و آبادى آنچه نصف جنوبى است قنات مياه مذكور است . و در نصف جنوبى هيچ عمارت نيست . و از نيشابور تا اول اين ناحيه ده فرسنگ است بر غربى نيشابور و از اين ناحيه مردم بزرگ مشهور بسيار بوده‌اند از ائمهء علما و وزراء از آن جمله امام عبد الملك بن يوسف عبد الله بن يوسف الجوينى است المشتهر به امام الحرمين . امام غزالى بر اين عبد الملك چيزى خوانده است و خواجه بهاء الدين صاحب ديوان كه در آخر دولت خوارزمشاهيان وزير خراسان بود از فرزندان اين عبد الملك است و خواجه شمس الدين صاحب ديوان كه وزارت هلاگو خان و اباقا خان و نگودار احمد « 1 » داشت و خواجه بهاء الدين محمد كه حاكم اصفهان بود در زمان پادشاهى اباقا خان پسر خواجه شمس الدين است . و از مشايخ شيخ سعد الدين حموى كه كتاب سجنجل الارواح نوشته است از اين موضع است . و قراى مشهور اين ناحيه از اين قرار است : قريهء سروماماد و كمرآباد ، قريهء سرقان و توابع ، قريهء ويرآباد و توابع ، قريهء محمدآباد و توابع ، قريهء مكود و توابع ، قريهء امداده و توابع ، قريهء نوباغ و توابع ، قريهء راسان و توابع ، قريهء سامغان و توابع ، قريهء خسرو سروده و توابع ، قريهء داديان عليا و توابع ، قريهء حراسان و توابع ، قريهء داديان سفلى ، قريهء خردباسه و توابع ، قريهء لست لجرد و توابع ، قريهء نويسان ( ؟ ) و توابع ، قريهء واسداد ، قريهء واسان و توابع ، قريهء مكمريه ( ؟ ) و توابع ، قريهء وسكدان و توابع ، قريهء اورجان و توابع ، قريهء مهر مردك ، قريهء مادرنه و توابع ، قريهء كمسه و توابع ، قريهء كفت ، قريهء كردروده ،

--> ( 1 ) - اين كلمه را هم با نون اول ( نكودار ) و هم با تاء اول ( تكودار ) نوشته‌اند . صورت دوم معتبرتر است ( ر ك تاريخ مغول عباس اقبال ص 221 ) .