محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2255
مرآة البلدان ( فارسى )
چميطان ، بيستون ، چقاكلان ، كلوس ، آهنگران ، كركوند ، قوزىوند ، جيحونآباد كه ملكى سادات دكهاى مىباشد ، دودانگه ملكى ويس على خان و قدرى هم ملكى خرده مالك . باغات جزئى دارد . جمعيتش پنجاه خانوار و طايفهء نانكلى در آنجا سكنى دارند . در نادرآباد سنگرى هست كه هنگام شكست از قشون عثمانى نادر شاه افشار بسته است . در سمنگان قلعهاى است قديمى مشهور است كه جاى رمه - هجير « 1 » كه در شاهنامه اسم او مسطور است بوده . از آثار قديمه ، در سمت كوهپر و مشهور به شيطانبازار درياچهء معتبرى است كه خسرو پرويز به جهت ييلاق خود ساخته كه از آن زمان الى الآن باقى است و نيلوفر زيادى در درياچه به عمل آمده . در ميان تنگ دينور نيز بعضى علايم و آثار قديمه مشهود مىگردد . از جمله فرهادتراش كه طاقى است از ميان كوه بريده و چند پله مىخورد و به ميان طاق مىرود . نيز در تنگ دينور مكانى است مشهور به نظرگاه مولى و مغارهاى است معروف به طويله سوراخ كه در آنجا درياچهء آبى هست و كسى انتهاى آن را نديده و ممكن نيست تا آخر آن بروند و در پشت چشمه سهراب جائى است مشهور به آبزا . حوضى در آنجا ساختهاند كه آب جارى در اوست و معلوم نيست كه آبش از كجا مىآيد و به كجا مىرود . در برآفتابان چاهى است مشهور به زندان شمامه و دمامه . جمر : از مزارع قم است . از نهر مزرعهء كميدان مشروب مىشود . سالى يك خروار بذر در آن مىكارند . جمر : از قراى طبس است . جمران : از قراى بلوك سرجام . آبش از دو رشته قنات . تقريبا صد و ده نفر سكنه دارد . جمر قلنار : از مزارع ميان ولايت مشهد مقدس است . در پنجفرسخى شهر واقع
--> ( 1 ) - رجوع شود به شاهنامه در داستان رستم و سهراب .