محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2204
مرآة البلدان ( فارسى )
و تعبدا نمىتوان قبول كرد و عقلا در امثال و نظاير اين امور كه مطلقا دخلى به دين و مذهب ندارد به راه تعبد نمىتوانند رفت . آنچه را مأخذ و دليل عقلى است مىپذيرند و آنچه بر خلاف است رد مىنمايند . چشمه باد : در جبال بارز كرمان چشمهاى است كه از او بخار متعفن خارج شود و آن را چشمه باد مىنامند . حيوانات از قبيل طيور و مار و هوام اگر از آنجا عبور كنند مىميرند . چشمه بار : اسم مزرعهاى است از مزارع بزينه رود زنجان . هوايش ييلاق محصولش ديمى و آبى از رودخانه مشروب مىشود . سكنهاش پنجاه خانوار است . چشمهء باران : از مزارع چولائى از بلوكات مشهد مقدس است . چشمهء باغ : از مزارع طبس مسنا قديم النسق آبش از قنات . سكنهء آن سه خانوار است . چشمهء پروان : واقع در قريهء پروان از قراى خرقان قراگوزلو مىباشد . اين قريه در دامنهء كوه واقع است و آبش رودآب . و چشمه پروان در ميان دهكده است . سه اصله درخت چنار خيلى عظيم دارد . چنين مشهور است كه قبر شيخ ابو الحسن خرقانى در اينجا مىباشد . سنگ مزارى هم ديده مىشود كه خط آن را نتوانستهاند بخوانند . بههرحال مردم آن را محترم مىدارند . شصت خانوار رعيت قريهء پروان است . چشمهء بريجرد : بعضى اين چشمه را چشمهء بزنجرد هم گفتهاند . بههرحال در حوالى گنجه واقع و از وقايع اين محل قتل سلطان حمزه ميرزا وليعهد شاه محمد صفوى است كه بعضى مورخين تاريخ آن را شب بيست و دويم ماه ذيحجهء سنهء نهصد و نود و چهار و برخى طور ديگر نوشتهاند . از جمله صاحب تاريخ عالمآرا سنوح اين قضيه را در سال نهصد و نود و شش و صاحب