محمد حسن خان اعتماد السلطنه

2170

مرآة البلدان ( فارسى )

گفت بر نفس خود بترس و از خطر پرهيز كن . تير اين شخصى كه مىبينى خطا نخواهد كرد . اگر حمله كنى تو را با تير خواهيم انداخت و اگر مبارز طلبى به ميدان تو خواهيم آمد . پس از اين گفته ، رو به عبد الله بن بديل آورد و ضربتى به او حواله نمود كه به قرپوس زين او وارد آمد و زين شكست و قاش زين از زين جدا شد . آنگاه فادوسفان به عبد الله بن بديل گفت اى مرد من مايل قتل تو نبودم و نيستم و تو را مرد عاقل شجاعى يافته‌ام . آيا ميل دارى كه با تو برگرديم و مصالحه كنيم به اين‌كه اهل بلد من به تو جزيه دهند ؟ يعنى هركس در اصفهان ماند جزيه دهد و هركس كه فرار نمود متعرض او نگردى و شهر را به تو تسليم كنم . ابن بديل راضى شده با فادوسفان مراجعت نمودند و جى مفتوح شد و وفا به اين گفتار و عهد نموده گفت اى اهل اصفهان من شما را مردمان لئيم پستى ديده‌ام شما اهل همين كار هستيد كه با شما كردم . گويند ابن بديل در نواحى اصفهان گردش كرده بر دشت و كوه آن نواحى غالب آمد و با آنها در خراج رفتار و معامله كرد همان رفتار و معامله‌اى كه با اهل اهواز نموده . و گفته‌اند فتح اصفهان و خاك آن در بعضى از سنهء بيست و سه و در بعضى از سنهء بيست و چهار اتفاق افتاده . و مروى است كه عمر بن خطاب ، عبد الله ابن بديل را با لشكرى روانه كرده ملحق به ابو موسى شدند و قم و كاشان را فتح كردند و همه با هم در اصفهان مشغول جنگ گرديدند و در مقدمهء ابو موسى الاشعرى ، احنف بن قيس بود و يهوديه را همه با هم فتح نمودند به‌طورى كه شرح داديم . بعد ابن بديل جى را مفتوح نمود و جميعا به خاك اصفهان ورود كرده بر آن غالب آمدند . و صحيح‌ترين اخبار اين است كه ابو موسى قم و كاشان را تسخير نمود و عبد الله بن بديل جى و يهوديه را متصرف شد و ابو حسان زيادى از مردى از ثقيف روايت كرده گويد : عثمان بن ابى عاص الثقفى را مقبره‌اى است به اصفهان . كثير بن شهاب بن الحصين بن ذى الغصة الحادثى كه قلبا مايل به عثمان بود و با على بن ابى طالب عليه السلام خلوصى نداشت و مردم را از دور حسين بن على بن ابى طالب عليهما السلام پراكنده كرده بود و قبل از خروج مختار بن ابى عبيده يا در اوايل خروج او درگذشت و مختار در حق او گفته است : « اما و رب السحاب شديد العقاب سريع الحساب منزل الكتاب -