محمد حسن خان اعتماد السلطنه

2134

مرآة البلدان ( فارسى )

دلفريب ، باختريها را با خود متفق سازد و الا با آنها جنگ دراندازد تا اين كه كشته شود يا آنها را از رفتن به نىنيو و امداد سارداناپال بازدارد . خلاصه به اين قصد حركت كرده به باختريها نزديك شد و خطبه‌اى مفصل ادا نمود و شرحى از عدم غيرت و ظلم و ستم و رذالت طبع و خساست عادت و سخافت رأى و پستى همت سارداناپال و سوء حال رعيت و ضعف كار دولت بيان نمود و سپاه باختر را با اختر سعد خود مساعد ساخت . پادشاه خفته‌دل از اين تمهيد خصم و تجديد رزم بىخبر بود و از سه فتحى كه پىدرپى نموده آسوده‌خاطر و خوش‌دل سرگرم بادهء ناب و ملتزم بستر راحت و خواب بود كه نيم شبى على الغفلة آرباس به اردوى او ايلغار نموده هرچه از عساكر او به چنگ آورد از دم شمشير گذرانيد و بقية السيف منهزم و فرارى و هر تنى به مكمنى مختفى و متوارى شدند و در اين حرب چندان از سپاه سارداناپال كشته شدند كه شط فرات از بسيارى خون گلگون گرديد . سارداناپال پادشاه شهر نىنيو گريخت و ساليمن « 3 » ( بايد سليمان باشد ) برادر زن خود را سپهسالار نمود و او هم در محاربات مقتول شد و سه سال شهر نىنيو در بند محاصره بود . آخر سال سيم آب شط طغيان نموده يك قسمت بارهء شهر را به اندازهء سه هزار و ششصد ذرع خراب كرد و ياغيان وارد شهر شدند . سارداناپال خود را در آتش انداخته بسوزانيد و آرباس خرقهء سلطنت او را پوشيده تاج او را زيب تارك خويش نمود و بر اريكهء سلطنت استقرار يافت و تمام ممالك وسيعهء سلاطين آسيرى را متصرف شد و بلزيس را به پاداش خدمات و زحمات عطيات شايان داد و حكومت بابل نسلا بعد نسل او را مقرر آمد . و بلزيس علاوه بر عطايا و تكريمات كه از آرباس يافت به واسطهء اين فتح بزرگ و كار خطير در ميان همگنان و اغلب اهالى ايالات كه در سلطنت آسيريان گرفتار رنج و تعب بودند مشهور و بلندآوازه گرديد . عقيدهء بعضى از مورخين ديگر اين است كه آرباس از جانب سارداناپال حاكم مدى بوده و ابتداى شورش او در سه هزار و صد و هفتاد و شش سال بعد از هبوط آدم و هشتصد و هفتاد و شش سال قبل از ميلاد مسيح مىبود و سلطنت سلاطين مدى سيصد و هفده سال استدامت داشته و نه نفر از اين

--> ( 3 ) - Salemene