محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1508
مرآة البلدان ( فارسى )
مكزيك ( از ينگى دنيا ) : در ريكران « 32 » كه سرحد اتائونى و مكزيك است سرداران جمهورىطلب كه هواخواهان ژوارس رئيس جمهورى سابق مكزيك مىباشند اجماعى كرده از عساكر اتائونى با خود شريك نموده بر ضد ماكسيميلين امپراطور جديد اردوئى دارند . وزير خارجهء فرانسه در وين ، به توسط سفير اتائونى از دولت مشاراليه تمنا مىكند كه دولت اتائونى بىطرف بماند و مداخله در امور مكزيك نكند . اين تمنا بىجواب مانده دولت اتائونى تمكين نمىكند . بنابراين نوشتهاى رسمى از طرف وزارت امور خارجهء فرانسه به سفير فرانسه متوقف در مكزيك فرستاده مىشود كه از اين به بعد وجها من الوجوه صرفهء خودمان را در حمايت ظاهرى دولت مكزيك نمىدانيم و مجبوريم كه عساكرى را كه به كمك امپراطور ماكسيميلين فرستاده بوديم احضار كنيم . بعد از انتشار اين خبر در مكزيك ، سردارهاى جمهورىطلب قوىدل شده بيشتر از پيشتر درصدد به هم زدن دولت امپراطور ماكسيميلين مىباشند و ايالات شمال بلكه بعضى از ايالات مركزى را به تصرف درمىآورند . ژنرال دو سردار فرانسه نيز در سمت شمال حمله به آنها مىآورد . دولت اتائونى يادداشت رسمى به پاريس مىفرستد كه اگر فرانسه عساكر خود را كلية از مكزيك احضار نمايد او نيز بىطرف خواهد بود و كمك ظاهرى به جمهورى - طلبان مكزيك نخواهد نمود . قشون شخصى ماكسيميلين - كه مركب از اهالى بلژيك و اطريش بودند و عددا چندان زياد نشده - دراين مدت خواستند كه بعد از رفتن قشون فرانسه بلكه كارى از پيش ببرند . اما جنگ و حملات ايشان بىنتيجه و فايده ماند . امپراطور ماكسيميلين از هر جهت خود را بدبخت ديده چنانكه دوستان و هواخواهان او را مىكشند و كمك فرانسه به امپراطور مكزيك از هر جهت بىثمر بود . در تمام مكزيك يك مرتبه بناى شورش و بىنظمى شد . حتى از محارم و نوكرهاى شخصى امپراطور به او شوريدند . زوجهء امپراطور مزبور ، امپراطريس شارلت « 33 » كه در فرنگستان بود بهجهت استعانت به دربار
--> ( 32 ) - دراين كتاب ( مرآة البلدان ) و بعد در منتظم ناصرى بههمين صورت آمده و ظاهرا كلمهء « تكزاس » است كه به صورت غلط « ريگران » درآمده . ( 33 ) - Charlotte