محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1493
مرآة البلدان ( فارسى )
محمود خان پسر ميرزا فضل اللّه خان وزير نظام به منصب سرتيپى از درجهء سيم سرافراز شد . جان محمد خان سرتيپ سيم فوج خلج در ازاى خدماتى كه در كلات كرده بود به منصب سرتيپى دويم نايل آمد . حسينقلى خان سرتيپ سوارهء قورت بيگلو در ازاى خدمات گرگان به نشان و حمايل سرتيپى دويم سرافراز گرديد . موكب همايون ، اواخر شهر ذيقعدة الحرام ، تصميم سفر خيريت اثر مازندران داده از دارالخلافهء باهره انتهاض و روز عيد اضحى را در شهر سارى نزول اجلال فرمودند و روز سيزدهم شهر ذيحجه تشريففرماى بلدهء اشرف گرديدند و باغ شاه كه از بناهاى شاه عباس و بسيار بناى معتبرى مىباشد منزلگاه موكب معلى گرديد . دو روز بعد به تماشاى صفىآباد كه شاه صفى در بالاى كوه مرتفعى ساخته و عبارت از عمارت محكم خوبى كه بر اشرف و جميع صفحات مازندران مشرف است تشريف بردند . ابراهيم خان پسر مرحوم صدر اصفهانى را به منصب بيگلربيگىگرى اصفهان سرافراز فرمودند . آقا ميرزا محمود ولد مرحوم حاجى ميرزا على اصغر شيخ الاسلام آذربايجان به منصب شيخ الاسلامى آن مملكت برقرار آمد . روز شانزدهم ذيحجة الحرام موكب همايون به تماشاى عباسآباد كه در چهارفرسخى اشرف واقع است تشريففرما گرديد . عباسآباد عبارت از سدى است كه شاه عباس در ميان درهء بزرگى بسته كه درياچهاى بزرگ مملو از آب است و اين آب سه قريه را مشروب مىنمايد و اطراف آن همه جنگل است . رؤساى طوايف تركمان يموت و كوكلان و غيره در اشرف به خاكپاى مبارك مشرف و هريك على قدر مرتبتهم به خلاع و مراحم ملوكانه سرافراز گرديدند . بعد از آن موكب معلى از اشرف به ناصرآباد نهضت فرما گرديد و از ناصرآباد به مقيمى كه در وسط ميانكاله « 1 » مىباشد تشريف بردند .
--> ( 1 ) - ميانكاله همان آبسكون معروف است و ما شرح آن را در جلد اول كتاب مرآة - البلدان ذكر نمودهايم ( ا ع ) .