محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1487

مرآة البلدان ( فارسى )

دوم وزير علوم و لقب مقرب الخاقانى مباهى آمد . نورويردى خان تركمان با سه چهار هزار نفر جمعيت قصد تاخت - و تاز دره‌جز و آن حدود را نموده بود ولى استعداد قشون ظفرنمون مانع نيل مرام آنها شده متفرق گرديدند . ملخ زيادى به كرمان آمده اوراق اشجار را به كلى خوردند ولى عجايب آن‌كه درختهاى عريان دوباره برگ و شكوفه آوردند . موكب همايون روز سيم شهر جمادى الآخرة از ييلاق شميران تشريف‌فرماى دارالخلافه گرديد . بعد از وضع ميدان ارگ و طرح حوضى وسيع درآن و غرس دو باغ در دو طرف حوض و نصب ستونهاى سنگى به فاصلهء چهار ذرع جلو باغها و محجر چوبى در فواصل ستونها ، محض اين‌كه ساحت چنين ميدانى از آمدوشد دواب كه حمل اجناس مىكنند مصون باشد ، حكم شد در جانب شرقى ارگ همايون دروازه‌اى از خارج صحرا به شهر قرار دهند و خندق شرقى شهر را انباشته با سطح زمين برابر كنند و خيابانى عريض تا دهنهء بازار تشكيل دهند و اين اوقات اين جمله صورت انجام يافته است . جناب خير الله افندى وزير مختار و ايلچى مخصوص دولت عثمانى كه دراين اوان مأمور اقامت دربار همايون است از اول ورود به سرحد پذيرائيهاى كاملهء معموله از جناب معزى اليه نموده با تشريفات لايقه وارد دارالخلافهء باهره گرديد . يحيى خان آجودان مخصوص حضور همايون به اعطاى يك قطعه گل كمر مرصع مفتخر گرديد . راه هزار چم مازندران كه از مسالك صعبه بود و در سال گذشته كاستگر خان مهندس نمساوى به ساختن آن راه مأمور شده بود ، اين اوقات اين خدمت را به انجام رسانيده و نهايت مايهء آسايش عابرين گرديده . حاجى ميرزا يحيى خان نايب بلدهء نور و كجور نيز در امداد كاستگر خان به انجام خدمت مزبوره مساعى وافيه نموده است . مصطفى خان سرتيپ اول كه در سفر گرگان خدمت كرده بود به منصب جليل امير تومانى سرافراز شد .