محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1450

مرآة البلدان ( فارسى )

عبد الحسين خان غلام پيشخدمت تحويلدار و تحصيلدار كل ماليات اصفهان به نشان و حمايل از مرتبهء اول سرهنگى نايل گشت . در اواخر رجب زلزله‌هاى شديد در ترشيز و تربت و كوه سرخ شده است . در ماه رمضان اين سال ، وزارت ماليه را مستقلا به عهدهء جناب اجل آقاى مستوفى الممالك واگذار و ايشان را مخاطب به « وزير ماليه » فرموده در سه‌شنبه هشتم اين ماه در مجلس شوراى دولتى قلمدانى كه محبرهء آن مكلل به الماس بود از جانب سنى الجوانب همايون به جناب معظم اليه مرحمت شد و دستخط همايون دراين باب شرف صدور يافت : سواد دستخط همايون از قديم الايام يعنى از ابتداى دولت قاجاريه الى شش سال قبل از اين‌كه در امورات وزارتخانه‌هاى دربارى تغييرات عمده قرار فرموديم ادارهء عمل ماليات و جمع و خرج دولتى در دست يك نفر از پيشكاران معتبر دربارى بود كه او را « وزير ماليه » خطاب مىكردند . درآن وقت كه نظر ملاحظه و دقت در امورات دولتيه مىافكنديم از همهء امور بىنظم‌تر ، امر معاملهء ماليات و جمع و خرج دولتى را ملاحظه فرموديم و يقين حاصل شد كه هيچ نظمى به كارهاى دولتى داده نخواهد شد مگر اين‌كه در ابتدا ماليات و جمع و خرج به حالت نظم درآيد . اين بود كه به نفس خودمان دراين مدت خواستيم نظم كاملى دراين كار بدهيم و به حمد الله تعالى آن‌طورى كه مقصود و منظور ما بود اين كار منظم شد . دراين اوقات چون كارهاى عمده‌تر از اين براى فوايد دولت ايران درنظر داشتيم ديگر لازم نبود اوقات شريف خود را مشغول اين كارها كنيم و اين كار هم مختص وزير ماليه بود ، لهذا به موجب اين دستخط ، جميع نظم امور ماليات و جمع و خرج دولت را كلية به عهدهء ميرزا يوسف - مستوفى الممالك كه از نوكران معتبر بزرگ صادق دربارى است محول و موكول فرموديم كه بيشتر از پيشتر منظم دارد . به تاريخ سال تنگوزئيل شهر رمضان المبارك سنهء 1280 » .