محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1772
مرآة البلدان ( فارسى )
درجه بينائى متصور نيست . اين همان مجلس است كه در هرجا به اصطلاحات مختلفه تسميه كردهاند و ما دارالشورى و مجلس وزراء مىگوئيم . اين مجلس هيچ كار جزئى و كلى را ترك نخواهد كرد و آنچه را كه حكم مىدهيم بايد تا نقطهء آخر و حد اجرا برساند و هر وقت كه مقررات و فرمايشهاى ما به مجلس فرصت و مهلت بدهد بايد خودشان در آنچه مقتضى صلاح دولت و اصلاح امور مملكت است گفتگو كنند و آراء و عقايد خود را به عرض ما برسانند . امين الملك مأمور است حدود مجلس را بر وفق فرمايش ما حفظ كند و نگذارد ساعتى امر مجلس معطل شود . روزهاى معين از صبح تا غروب مجلس با حضور تمام اعضاء برقرار خواهد بود و امين الملك از هيچيك عذر تأخير يا ترك حضور قبول نكند . اجزاء از اينكه حاضر است كمتر نخواهد شد ولدى الاقتضاء بر عدد اجزاء خواهيم افزود . اساس مجلس به كمال راستى و دولتخواهى و ترك هر قسم ملاحظات لغو است و بايد اين مجلس را دائمى و مستحكم و داراى حقوق و حدود معتبر دانست » . نيز دستخطى مبارك مشعر به حدود و حقوق اين مجلس خطاب به جناب امين الملك وزير رسايل خاصه شرف صدور يافت كه صورت آن از قرار ذيل است : صورت دستخط مبارك امين الملك ! انعقاد اين مجلس چنانكه مكرر شفاها و به نوشته حكم و مقرر شد از لوازم امور حاليهء دولت است و كمال ميل را به ترقى و انتظام آن داريم و كمال تقويت را در هر باب حاضر هستيم به عمل بياوريم . بعضى فرمايشات تازه بهنظر آمد كه لازم شد مجددا حكم بشود در مجلس قرائت شده جزء تنظيمات و قرارداد مجلس بشود . اولا چون فرمايشات زياد و مطالب دولتى روزبروز در ازدياد است هفتهاى دو مرتبه انعقاد مجلس را كافى نمىدانيم .