محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1758

مرآة البلدان ( فارسى )

به عرض رسيده خوب حركت نكرده‌اند . بايد با تحقيقات بىغرضانهء خود حقايق حالات آنها را معلوم كنند . مأموران جديد كه به حكم يك سالهء اقامت ولايات رفته‌اند آنچه به‌نظر مىرسد غالبا قابل رجوع اين نوع خدمت نبوده‌اند . عضد الملك ملاحظه كند و موافق لياقت اين مهم خطير مأمورين را جرح و تعديل نمايد و اشخاصى منتخب و مأمور كند كه حقيقت شايستهء تعهد اين خدمت باشند . در مراكز معينهء هر مملكت و نقاط اصليهء ولايات صندوق فرستاده شده است و به قواعد مقرره بايد دو نوبت از هر محل كيف عرايض بسته برسد . حكام ولايات در فرستادن كيفها تقاعد دارند و مباشرين چاپارخانه‌ها مراقب نيستند . بايد عضد الملك قرار بدهد مأمورين ولايات هر ماه دو مرتبه كيف عرايض را به چاپار بدهند و نگذارند كيفها در محل خود آن قدر بماند كه يك دفعه عرايض چند ماهه خاطر ما را خسته كند و آنچه در ولايات خارج از خطوط چاپارخانه‌هاست موافق احكام سابقه مأموران بلد محصل باشند مصحوب قاصد و وسايل ممكنه كيف را مرتبا به خط چاپارخانه برسانند . از اين طرف هم عضد الملك كيفهاى خالى شده را بىمعطلى به محل خود اعادت دهد كه موقع آن خالى و معطل نماند و اگر كيف عريضه به قدر كفايت حاضر نباشد از نو به قدر لزوم كيف عريضه ساخته آماده داشته باشد . كيفهاى عريضه را بعد از ورود ، عضد الملك سربسته به حضور خواهد آورد . در حضور ، مهر آن برداشته شده اجمالا ملاحظه مىشود . هرچه عرايضى است كه فقط به ملاحظهء ما مخصوص است در حضور ضبط مىشود . ساير عرايض را عضد الملك به دفترخانهء عريضه‌جات خواهد برد . اولا در پشت عريضه خلاصهء عرض را طورى كه از مقصود عارض خارج نباشد يادداشت مىكند كه در عرض حضور ما كار مشكل نشود . بعد احكام صادر و عرايض مرتب به عضد الملك داده مىشود كه به موقع اجرا و ثبت و ترتيب بگذارد . آنچه از عرايض راجع به ادارات و وزارتخانه‌هاى دربارى يا اشخاصى است كه در دارالخلافه حاضرند عضد الملك با منتهى