روز پنجم به سياحت شهر پتسدام « 17 » كه خارج برلن است نهضت فرما شده دراين شهر از ملكهء قديم يعنى زوجهء پادشاه سابق پروس كه برادر اعليحضرت امپراطور حاليه بود ديدن فرمودند و از زوجهء پرنس شارل كه خواهر اعليحضرت امپراطريس آلمان و مادر فردريك شارل است در عمارت ييلاقى ديدن كردند بعد مراجعت به برلن فرموده شب را در عمارت منزل اعليحضرت همايون ، اعليحضرت امپراطور شام مخصوص بسيار ممتازى دادند . روز ششم به سياحت باغ وحش برلن و بعضى اماكن ديگر شهر گذشت . روز هفتم به سير آكواريوم يعنى جائى كه حيوانات و نباتات دريائى را به‌جهت تماشا نگاه مىدارند توجه فرمودند . هم دراين‌روز از امپراطريس و زوجهء نواب وليعهد كه دختر اعليحضرت پادشاه انگلستان است ديدن فرمودند . شب را اعليحضرت همايون با شاهزادگان ايران و جمعى از شاهزاده‌ها و شاهزاده خانمهاى پروس در عمارت فوقانى منزل اعليحضرت شاهنشاه مهمان اعليحضرت امپراطور بودند . روز هشتم به بازديد ميدان مشق و تماشاى مشق افواج و سوار و بازديد جبه‌خانه مشغول بودند و شب امروز امپراطريس اعليحضرت همايون و ملتزمين ركاب مبارك را به شام دعوت نمودند . روز نهم نشان اگل نوار « 18 » مكلل به الماس با حمايل زرد از جانب اعليحضرت امپراطور به اعليحضرت شاهنشاه تقديم شد آنگاه با كالسكهء بخار تشريف‌فرماى شهر پتسدام شدند و شب را براى دعوت شام اعليحضرت امپراطور به قصر بابل برگ « 19 » تشريف بردند و براى خواب به منزل معاودت كردند . روز دهم به پارلمنت يعنى دارالشوراى آلمان ورود فرمودند بعد به بازديد پرنس بيزمارك بعد به موزه كه مقابل عمارت سلطنتى منزل اعليحضرت همايون بود توجه نموده و هم دراين‌روز با اعليحضرت امپراطور وداع فرمودند . روز يازدهم عازم شهر كلون « 20 » و ويسباد شدند . ميرزا ملكم خان -

--> ( 17 ) - Potsdam ( 18 ) - Aiglenoire - عقاب سياه ( 19 ) - Babelbrig ( 20 ) - Cologne - Koln