محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1698
مرآة البلدان ( فارسى )
اقامت دربار همايون مأمور به دعوت اعليحضرت قوىشوكت شاهنشاهى به مملكت آستريه و تماشاى بازار اكسپوزيسيون « 2 » وينه بود از ابتداى ورود به سرحد شرايط تشريفات معموله دربارهء سفراى دول متحابه دربارهء جناب مشاراليه به وجه اكمل به عمل آمده روز بيستم ذيقعده وارد دارالخلافه شد و چهار روز بعد به حضور مهر ظهور مبارك مشرف و نامهء مودت خامهء اعليحضرت امپراطور دولت متبوعهء خود را با بعضى هدايا تبليغ كرده مورد تفقدات بلانهايت اعليحضرت همايون گرديد و نطقى كه در پيشگاه سرير معلى نمود صورت آن از قرار ذيل است و ترجمهء مؤلف مىباشد . ترجمهء نطق كنت دوبسكى : شاهنشاها ! اعليحضرت امپراطور نمسه و پادشاه مجارستان كه آقا و ولى نعمت من است محض ظهور و بروز ميل باطنى خويش بر استحكام رشتهء مودت و توسعهء رابطهء محبت و مراودت ما بين دولتين نمسه و ايران اين بنده را مفتخر ساخته مأمور خدمت اعليحضرت شاهنشاه ايران داشتهاند كه عقايد آن اعليحضرت را معروض دارم : اعليحضرتا ! اين بنده به نهايت به اين مأموريت معزز و خشنودم ، زيرا به وسيلت اين مأموريت اكنون در محاذات تختى قيام دارم كه الحال سه هزار سال است برپا و استوار است و در ميان ملتى هستم كه در شهرت و نام معروف آفاق و ايام است . مستدعى از پايهء همين سرير سه هزار ساله هستم كه مرحمتى شامل فرمايند تا از عهدهء تكليف خود به طريق شايسته توانم برآمد . پادشاها ! امپراطور نمسه و پادشاه مجارستان چون از قصد همايون شما به مسافرت فرنگستان و سياحت و بازديد بعضى ولايات معتبره و پايتختهاى ممالك آن اقليم مستحضر گشتند مخصوصا سفارش فرمودند كه خدمت اعليحضرت همايون شما معروض و مكشوف دارم كه با كمال شعف و خشنودى هنگام افتتاح اكسپوزيسيون از موكب اعليحضرت شما در ويانه [ - وينه ] پذيرائى خواهند نمود و علاوه بر پذيرائى مهرآميزى كه از موكب همايون شما خواهند نمود اعليحضرت شما به راى العين
--> ( 2 ) - Exposition