محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1696

مرآة البلدان ( فارسى )

كار ديگر اقدام نخواهد شد . بجز وزراء هيچكس داخل دايرهء مشورت نخواهد شد . در دايرهء مشورت مشغوليت خارجه به هيچوجه جايز نخواهد بود . در باب اصول ترتيب وزارتخانه‌ها هر وزارت بايد يك وزارتخانهء مخصوص داشته باشد . اجزاء هريك از وزارت از روى راپورت آن وزير به صدارت عظمى و به تصديق صدر - اعظم و به امضاى اعليحضرت اقدس همايون شاهنشاهى خواهد بود . عدد و مواجب و مناصب و تكاليف جميع عمال وزارتخانه‌ها به حكم مشورت وزراء معين خواهد بود . هيچ وزيرى مأذون نيست كه عدد اجزاء وزارت خود را بدون اجازهء صدر اعظم در مجلس مشورت زياد و كم نمايد . هيچ وزيرى نمىتواند بدون اجازهء مجلس منصب تازه اختراع نمايد . هيچ وزيرى نمىتواند مواجب مناصب را تغيير دهد . هيچ وزيرى نمىتواند بدون اجازهء صدر اعظم يكى از اجزاء وزارت خود را از نوكرى اخراج نمايد . مواجب ، مربوط و مخصوص منصب است هيچ ربطى به اشخاص نخواهد داشت . مواجب ، حق و اجرت تكاليف نوكرى است و به اصل منصب مخصوص است و وجود اشخاص به مواجب و حقوق دولتى ارتباط و بستگى ندارد تنها اجرت خدمتى است كه به اشخاص رجوع شده است . ترقى مناصب اجزاء از روى يك قاعدهء معين خواهد بود . اسم و رسم مواجب از هم جدا نيست و هرچه به ازاى هر منصب داده مىشود بىزياده و نقصان همان مىرسد . مواجبى كه حق شخصى اجزاى وزارتخانه‌هاست بعد از اين اسم مواجب ندارد « مستمرى » و « مقررى » گفته مىشود . عطاى اين مستمرى موافق يك قاعدهء مخصوصى خواهد بود . مستمرى هركس با مواجب مخلوط نخواهد شد . در باب ترتيب وزارتخانه‌ها به‌جهت ترتيب هريك از اين نه وزارتخانه يك قاعدهء جداگانه وضع