محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1690
مرآة البلدان ( فارسى )
عليه كه از اول ورود به خاك ايران شرايط اعزاز و احترامات معموله دربارهء وزراى مختار دربارهء معزىاليه به عمل آمده در عشر آخر ربيع - الثانى به حضور مبارك تشرف جست . روز غرهء جمادى الاولى موكب همايون عزيمت ييلاق لار فرمود . جناب آخوند ملا زين العابدين مجتهد گلپايگانى كه تقريبا هشتاد سال از سنشان گذشته به مرض استسفا بدرود زندگانى نموده به جوار رحمت الهى پيوستند . حاجى ميرزا رحيم پيشخدمت خاصه و ناظم دفترخانهء مباركه مرحوم شد . امسال بر خلاف سال گذشته ، كه به سبب خشك سالى عمومى تمام اهل عالم جز معدودى گرفتار غلا و تنگى و مصيبت بودند ، الحمد لله تعالى نعماى الهى وافر و شدت مبدل به فرج گرديده است . بعضى تراكمه به خيال تاختوتاز به سرحدات خراسان آمده بودند نواب و الا حسام السلطنه چند روز به طريق ايلغار بر اثر تركمانان تاخته بسيارى از آنها را دچار هلاكت نموده باقى به راه فرار رفتند . جناب جلالتمآب مشير الدوله صدر اعظم ، روز بيست و يكم جمادى - الاولى بهجهت بعضى عرايض و مطالب دولتى در لار دريورت چهلچشمه ، به حضور مهر ظهور مبارك مشرف شدند . عباسقلى خان سردار لاريجانى با كاستگر خان مهندس نمساوى مأمور و مشغول ساختن راه آمل به دارالخلافه مىباشند . يار محمد خان حاكم بجنورد نيز بعضى اشرار تراكمه را تنبيه و تدميرى به سزا نموده است . ميرزا ملكم خان « ناظم الملك » لقب يافت . بشير خان آغاباشى مرحوم شد و حاجى آغا جوهر به منصب خواجه - باشيگرى سرافراز شد . موكب همايون از لار عزيمت ساحت نور و كجور و كناره و ساحل درياى خزر فرموده و از كنار دريا ، از راهى كه به امر اعلى كاستگر خان مهندس ساخته يعنى از راه گچهسر ، تشريففرماى شهرستانك گرديدند . محمد حسين خان ولد محمد تقى خان حاجب الدوله به منصب