محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1673

مرآة البلدان ( فارسى )

مشگين را به محمد تقى خان افشار ميرآخور اصطبل توپخانه مرحمت فرمودند . حاجى سلطان محمد ميرزاى سيف الدوله به توليت آستانهء مقدسهء حضرت رضوى عليه السلام سرافراز گرديد . در دارالخلافه و اكثر ممالك محروسه بارندگيهاى كامل نافع شده و اميدوارى حاصل شده كه در بهار آينده مردم از زحمت چند سالهء خشكسالى فارغ شوند . آسياى بخارى كه به واسطهء اسباب بخار در قورخانهء مباركهء دارالخلافه ساخته شده و به اهتمام جهانگير خان سرتيپ اول آجودان‌باشى داير گرديده مورد تحسين و موجب مراحم مخصوصهء اعليحضرت همايون نسبت به جهانگير خان است . بعضى عمارات ديوانى به توسط و اهتمام جناب علاء الدوله ساخته شده كه نهايت امتياز را از هر جهت دارد و ازآن‌جمله يكى خيابان و دروازه دولت و درى است كه موسوم به « باب همايون » است كه نهايت عالى و ممتاز و بسيار باشكوه ساخته شده است . ادارهء باغات مباركات سلطنتى ييلاقات و عمارت مباركهء دوشان تپه را به امين حضور پيشخدمت خاصهء شريفه واگذار فرمودند . اين ايام تعليقهء جناب مستطاب صدر اعظم منهى از مكنونات خاطر خطير خسروانه را به حكام ولايات ممالك محروسه مرقوم نمودند كه سواد آن از قرار ذيل است : سواد تعليقهء جناب جلالت‌مآب مشير الدوله صدر اعظم از جملهء بديهيات است كه اعتبار و عظم هر دولت منوط و بسته به دو چيز است : انتظام در امورات دربارى و ساير رشته‌هاى كار دولت و ثروت رعيت . همين كه اين دو فقره درست و مستحكم نيست يا در يكى از اجزاى او اختلال به هم رسيد ، از عظم و اعتبار دولت كاهيده مىشود . وقوع اختلال هم از طمع يا غرض كه در حقيقت غرض هم از بابت طمع است به ظهور مىرسد . پس به ادلهء عقلى و نقلى بدترين و بالاترين بليه