محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1668

مرآة البلدان ( فارسى )

دولت عليهء ايران كه در صفحات خارجه مقيم هستند يا در سرحدات مىباشند وزير امور خارجه اول به‌نظر صدر اعظم برساند بعد به حضور بفرستد . اما اگر مطالب فورى و فوتى باشد وزير امور خارجه فهرست كرده مثل اين‌كه سابق به حضور مبارك مىفرستاد نزد صدر اعظم بفرستد . ايشان ملاحظه كرده حكمى كه لازم است بنويسند و تكليف وزير امور خارجه اجراى آن حكم است بعد وزير امور خارجه آن مطلب را به‌جهت اطلاع خاطر مبارك به حضور بفرستد . سادسا : در باب امور لشكر امضاى لقب و منصب صدارت عظمى به جناب صدر اعظم در حقيقت تقويت به عمل قشون است . هر قدر رئيس قشون معتبر باشد البته پيشرفتش در امور زيادتر است و جناب مستطاب صدر اعظم بيش از پيش بايد مراقبت در عمل قشون نمايند و عمل لشكر را از كارهاى عمدهء مخصوص خود بدانند و هفته‌اى دو مرتبه فهرست خلاصهء امور قشون را بخصوصه نوشته‌اى كه راپورت نظامى باشد و يك نفر آجودان وزارت اعظم عسكريه قرار بدهند كه هفته‌اى دو مرتبه آن راپورت را به حضور بياورد و جواب بگيرد و آنچه از ولايات نوشتجات و مطالب نظامى مىرسد چون خاطر مبارك زياده مايل به نظم ادارهء عسكريه است هفته‌اى دو مرتبه جناب مستطاب صدر اعظم اصل خلاصهء همان مطلب را به توسط همان آجودان بفرستند كه به‌نظر مبارك برسد . سابعا : امور وزارت عدليه دو شق است : يكى عرايض مختصر است كه خود حاجى ظهير الدوله مىگذراند . ديگر عرايض عمدهء مهمه است كه بايد حاجى ظهير الدوله خلاصه كرده به توسط نور محمد خان امين ديوان نزد صدر اعظم ارسال دارد . جواب را صدر اعظم بنويسند . مجددا نور محمد خان به لحاظ مبارك برساند . از آن قرار كه صدر اعظم نوشته است مجرى بدارند .