محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1646
مرآة البلدان ( فارسى )
نواب وليعهد پروس مقابلى كرده و تفصيل جنگ و خونريزى ورت « 1 » چون زياد معروف است ما به نگارش آن نمىپردازيم . مجملا بعد از اين شكست ، راه مملكت فرانسه براى قشون پروس باز شد . اعليحضرت پادشاه پروس كه تا آن وقت ورود به خاك فرانسه نكرده بود وارد شد و شهر استرازبورگ را كه از قلعهجات سرحدى معظمهء فرانسه است قشون باد محاصره نمود و بعد از چندى شهر متس « 2 » كه يكى از قلعهجات معظمه است به سردارى فردريك شارل محصور شد . مارشال بازن « 3 » سردار فرانسه با صد و بيست هزار قشون در متس متحصن شد و اغلب قلاع فرانسه نيز محصور گرديد . اعليحضرت امپراطور ناپلئون از حوالى متس بهطرف شالن « 4 » به عقب نشست و عساكر پروس اعليحضرت امپراطور را تعاقب مىكنند . از ابتداى جنگ تا اين وقت از قشون آلمان صد و پنجاه هزار نفر مقتول شده و از كار افتاده است . ليكن على الاتصال از مملكت آلمان كمك مىرسد . تعاقب نواب وليعهد پروس اردوى مارشال ماك ماهون و اعليحضرت ناپلئون را و از طرف ديگر مأمور كردن يك دسته از قشون پروس به محاصرهء پاريس . مارشال ماك ماهون هر قدر مىخواهد به مارشال بازن وصل شده كارى از پيش ببرند نمىشود . عقب نشستن يك دسته قشون فرانسه با اعليحضرت ناپلئون بهطرف سدان « 5 » . در مقابل اين قشون كه اعليحضرت امپراطور ناپلئون درآن است شخصا اعليحضرت پادشاه پروس حركت مىكند . جنگ سخت و خونريزى زياد در حوالى سدان . زخم منكر برداشتن مارشال ماك ماهون . قشون فرانسه تسليم و زياده از پنجاه هزار نفر اسير شدند . اعليحضرت ناپلئون نيز تسليم گرديد . با قشون متوقف قلعهء سدان هشتاد و پنج هزار قشون و چهارصد عراده توپ اردوئى و صد و پنجاه توپ قلعه و ده هزار اسب به چنگ اعليحضرت پادشاه پروس افتاد . حبس و اسر اعليحضرت ناپلئون سيم امپراطور فرانسه و فرستادن او به يكى از قلعهجات واقعه در حوالى كاسل « 6 » فرار نواب وليعهد پسر ناپلئون به خاك بلژيك . حركت دو اردوى معتبر از قشون پروس به محاصرهء پاريس . خلع اهالى پاريس ناپلئون و خانوادهء او را از سلطنت و ايجاد دولت موقتى نمودن . فرار
--> ( 1 ) - Woerth ( 2 ) - Metz ( 3 ) - Bazin ( 4 ) - Chalon ( 5 ) - Sedan ( 6 ) - Kassel