محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1633
مرآة البلدان ( فارسى )
روز ششم ، وارد شهر شده و به زيارت پرداختند . گنبد عسكريين - عليهما السلام كه به امر اعلى طلا شده شكوه و اعتلائى تمام داشت . خدام با علمها و آدابى كه دارند به استقبال آمدند . بعد از زيارت حضرت عسكريين سلام الله عليهما از مقام غيبت حضرت امام عصر عجل الله تعالى فرجه كسب ميامن فرمودند . بعد از آن به بازديد تعميرات و وضع طلا شدن گنبد و غيره كه همه به امر همايون زيور انجام يافته بود پرداختند . آنگاه تماشاى ابنيهاى كه منصوب به خليفه متوكل عباسى است و از جمله منارهء ضخيم بلندى مىباشد توجه فرمودند . روز هفتم ، به تماشا و بازديد خرابه و آثار كهنهء سامره كه بيشتر در شمال و مغرب سامره است مشغول بودند . روز هشتم شوال ، از سامره عزيمت دارالخلافهء باهره را تصميم دادند و بعد از زيارت و دعا روبهراه نهادند . منزل خان نجار تقريبا شش فرسخ راه است . روز نهم ، غازانيه منزلگاه اردوى همايون است . روز دهم ، تشريففرماى يعقوبيه ( بعقوبه ) گرديدند . محمد رحيم خان سرتيپ زند و مصطفى قلى خان ميرشكار و بعضى ديگر مرخص شدند كه به مكهء معظمه مشرف شوند . يازدهم ، در يعقوبيه اطراق شد . روز دوازدهم ، از يعقوبيه به شهروان توجه نمودند . روز سيزدهم در شهروان اتراق شد . روز چهاردهم قزل رباط مضرب خيام سپهر احتشام گرديد . روز پانزدهم به خانقين نزول اجلال فرمودند . روز شانزدهم در خانقين توقف شد . دراينروز براى پاشايان و مأمورين كه از طرف اعليحضرت سلطان عثمانى آمده بودند و متصدى خدمات شده انفيهدان مرصع و انگشترى و شال و وجه نقد به قدرى كه شايسته بود ارسال داشتند و مدحت پاشا و كمال پاشا و ناظم افندى را به حضور طلبيده در باب مهام سرحدى فرمايشات فرمودند . روز هفدهم ، قصر شيرين محل اردوى خسروانى گرديد . پاشاها كه تا بسيارى از راه را التزام ركاب اعلى داشتند ، بعد از اداى تشكرات وافيه و وداع ، مرخص شده معاودت كردند و در نزديكى تپهء قصر شيرين