محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1562
مرآة البلدان ( فارسى )
همايون و نايب اول وزارت خارجه كه بر حسب امر اعلى مشغول نگارش احكام و روزنامجات و غيره بود به خلعت همايون مفتخر گشته مرخص و روانهء دارالخلافه شد . روز سيزدهم به و زنا تشريففرما شدند . روز چهاردهم به سرچشمهء انگمار . در اينجا يكى از بنات سلطنت كبرى به مرض و با مبتلا گرديد ولى به حمد الله تا روز ديگر بهبودى و شفا يافت . روز پانزدهم به خاك لاريجان توجه فرمودند . روز شانزدهم چشمه لاى دماوند به قدوم مبارك مزين گرديد . روز هفدهم و هيجدهم در دماوند اطراق شد . در اينجا باز يكى از بنات سلطنت به ناخوشى و با دچار شد ولى به حمد الله او نيز شفا يافت . روز نوزدهم بهسمت مباركآباد دماوند حركت فرمودند . دراين روز ، چاپارى از دارالخلافه رسيده جناب آقاى مستوفى الممالك عرايض محمد اسماعيل خان وكيل الملك و مير علم خان حشمة الملك امير قاين و سيستان را به حضور مبارك فرستاده از آن عرايض معلوم شد كه قلعهء نادعلى كه آن سمت رود هيرمند و از قلاع محكمه است قشون ظفرنمون بعد از چهار ساعت محاصره و محاربه به قهر و غلبه از ابراهيم خان بلوچ انتزاع نموده و متصرف شدهاند . روز بيستم به رسنان من محال لواسان نزول اجلال فرمودند . روز بيست و يكم لتيان و كنار رود جاجرود محل اردوى همايون بود . يكشنبه بيستودويم جمادىالاول باليمن و السعاده وارد سلطنت - آباد گرديده در بين راه بسيارى از شاهزادگان و رجال و اعيان به زيارت جمال مهرمثال مقدس فايز شدند و از روز ورود موكب همايون به حمد الله روزبهروز و با رو به تمامى گذاشت و تا دهم جمادى الثانيه ديگر به هيچوجه آثارى از آن نماند . روز دهم جمادى الثانيه تشريففرماى قصر دوشانتپه گرديدند . روز پانزدهم شهر مزبور شهر دارالخلافه به مقدم بهجت شيم مقدس