محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1546

مرآة البلدان ( فارسى )

كه هنوز بعضى از محلات شهر مشهد به آب قنات آن مشروب است به عالم قدس و مركز اصلى خراميد به اشارت مأمون الرشيد جسد مطهر را دراين گنبد به جائى كه بالاى سر هارون است به خاك سپردند و غبار آن مكان را توتياى ديدهء رضوان كردند و چون مقبرهء هارون در وسط واقع بود لابدا مىبايستى مرقد مطهر منور بالاتر از آن باشد ، پس صندوق مبارك به قسمى واقع شد كه وسعت سمت بالاسر بسيار كم و نزديك به ديوار گشت . مرحوم مغفور شاه عباس صفوى رحمة الله عليه بالاى اين گنبد مطهر را طلا نموده و داخل گنبد مبارك را در عهد اين شاهنشاه جم‌جاه عالميان‌پناه ميرزا - صادق قائم مقام آيينه‌كارى كرده است . كاشى ازارهء وسط گنبد كه سركوب چينى فغفور است دو قسم ساخته شده : قسمى در كتيبه كه خطوط رقاع و اسليمى برجسته دارد و مىتوان دعوى كرد كه تا امروز چينى به اين صفا و صنعتى به اين دقت نشده است . ديگر خشتهاى مسدس سفيد است كه با خطوط طلا به آيات و احاديث تزئين يافته . آنچه به تحقيق پيوست خميرهء اين كاشى اعلى از معدنى كه بالفعل در نواحى مشهد موجود است حاصل مىشود . حرم مطهر را از دو سمت يكى از سمت پشت سر و ديگرى از سمت بالاى سر دو فضاى شاه‌نشين مانند است كه اولى به مسجد زنانه و ثانى را كه مرحوم نواب محمد ولى ميرزا ساخته است به مسجد ايشان موسوم و معروف است . از اين دو مسجد به يكديگر راهى است كه آيينه‌كارى آن را عباسقلى خان ميرپنجهء پسيان نموده اكنون محل نشستن قراء كلام الله است . ضريح مطهر مربع طولانى است و سطح آن از خشتهاى بلور مفروش است و آن را سه ضريح است : ضريح اول طلا است كه مرحوم شاه عباس جنت مكان در سفرى كه پياده به آستان ملايك پاسبان آمده بر حسب نذر به مبلغ هفت هزار تومان انجام داده و ناصر قلى ميرزا نوادهء نادرشاه آنها را دزديده و بعد به حكم نادر ميرزا به محل خود عود داده‌اند ولى طلاى يك سمت آن در حمل‌ونقل مفقود شده است و حال يك سمت آن نقره و سه سمت طلا است . ضريح دوم فولاد مرصع است كه از قرار معروف نادرشاه براى قبر خود ساخته بوده است و چون چنين ضريحى جز لايق امام نبود ، بعد از فوت نادرشاه ، به سعادت مصرف سركار فيض آثار رسيده است . ضريح سوم فولاد است . روى شيروانى ضريح فولاد صفحه نقره و بر روى آن صفحهء طلا استوار كرده‌اند . حرم مطهر را سه در است : درى