گرفت و وزرا و اعيان داخل شهر منزل نمودند . شهر مشهد را چندان قدمتى نيست و از هنگامى كه مضجع حضرت - مقدس رضوى شده روبه حليهء آبادى نهاده و پيش از آن طوس - كه مسافت آن تا اين شهر چهار فرسنگ است - آباد بوده و چون شرح جغرافيائى مشهد مقدس و ساير بلاد و قصبات و قراى خراسان به ترتيب حروف تهجى هريك به جاى خود ايراد مىشود دراين محل فقط به ذكر ابنيهء مطهره متعلقه به حرم و صحن و روضهء منوره مىپردازيم و آن از قرار ذيل است : صحنهاى مباركه صحن بزرگ كه در طرف شمال و پشت سر حضرت واقع است معروف به صحن عتيق . نصف آن كه در سمت گنبد طلاست از بناهاى امير على شير وزير شاه سلطان حسين بايقراست و نصف ديگر كه سمت ايوان شاه عباسى است سابقا مدارس اهل سنت بوده و مرحوم شاه عباس ثانى بر صحن افزوده . اين صحن را چند در است : درى به خيابان بالا و درى به پائين خيابان و درى به بازار بزرگ و درى به بازار بزازان كه از ابنيهء ميرزا - فضل الله وزير نظام است و درى به‌سمت قتلگاه كه به در بازار آقاچه معروف است . حجرات واقعه دراين صحن فوقانى و تحتانى است و آنچه از بناهاى آن كه به اسم و رسم است از اين قرار است : ايوان طلاى نادرى كه بناى آن از امير على شير است و طلاى آن از نادرشاه . از اين ايوان درى به دارالسياده و درى به توحيد خانه مىرود و كتابخانهء مباركه دراين ايوان است . در جنبين اين ايوان دو كفشكن است : يكى كفشكن بالا كه به سقاخانه و دارالسياده مىرود و راهى به گلدستهء طلاى عباسى دارد و ديگرى كفشكن پائين به گنبد الله ويردى خانى كه در به دو امر به جاى كرياس روضهء مطهره بوده است منتهى مىشود . ايوان شاه عباس مقابل ايوان طلاست كه كاشيكارى آن نهايت امتياز دارد . در پشت‌سر آن محل مدرسهء ملاتاج است كه درآن مدرسه جز گلدستهء طلاى نادرى آثارى باقى نيست . تعمير اين گلدسته را ، بعد از نادرشاه ، والدهء خاقان خلدآشيان كرده است .