آمل از شهرهاى قديمهء مازندران بوده طهمورث آن را بنا كرده و فريدون دارالملك ساخت حالا چندان آباد نيست . حكما و فضلا و شعراى زياد از آنجا برخاسته‌اند از جمله سيد حيدر آملى قدس سره و محمد بن جرير طبرى مشهور صاحب تاريخ از آنجا بوده . ولايت مازندران سالها در حكم سادات زيديه بوده و با سلاطين عهد مخالفت نموده‌اند و به زحمت بسيار سلاطين بر آنجا غلبه نموده و سياحان انگليس گفته‌اند كه در همهء عالم جزيره و ملكى محكم‌تر از مازندران نديده‌ايم . و الله اعلم « 49 » . باز رجوع نمائيم به شرح مسافرت : روز بيستم ماه جمادى الثانيه با سفير خان خوارزم عزم اشرف كرديم . ابتدا از رودپل پادشاهى عبور كرده درگذشتيم و بار ديگر وارد جنگل و خيابان گشتيم . بعضى از جاهاى خيابان شكسته و از پهلوى آن معبر شده . بعضى معابر ديگر را درختان گرفته ، چنان‌كه بايد بر روى اسب خم شد و عبور كرد فرسخى چند راه طى كرديم . چون از روز خيلى برآمده بود و باروبنه عقب مانده و جمعى مردم خوارزم و اهالى خوقند كه از مكه مراجعت كرده مزيد همراهان شده رعايت جانب آنها را در منزل نكاه مانديم . چهار فرسخ راه آمده و پنج ديگر تا اشرف مانده است و تمام راه در نهايت صفا . آب و سبزه و درختان بزرگ نارون و شمشاد و آزاد چندان‌كه احصا نتوان كرد . روز بيست و يكم از راهى به وصف مسطور راه نورديده به اشرف آمديم . اشرف بر كوهى بلند واقع و دريا در برابر پيداست . شاه عباس در آنجا باغ و عمارت بيرونى و اندرونى ساخته حوضى بزرگ داشته . مشهور است كه آب آن را از دماوند همه‌جا از فراز كوهسار آورده‌اند . حق اين است كه اشرف جائى باصفا و هواى آن در زمستان و پائيز مفرح است . اما باغ

--> ( 49 ) - در مورد شهرهاى سارى و بارفروش و آمل و مشهدسر ، اعتماد السلطنه هرچند تصريح كرده كه مطالب را از « شرح سفارت خوارزم » برداشته ولى عملا تحقيقات خود را نيز بدان افزوده و گاه مطالبى نوشته كه در « شرح سفارت » وجود ندارد . تحقيقات وى نيز تنها ذكر و نقل مطالب تاريخ طبرستان ابن اسفنديار است . ضمنا بايد گفت كه بارفروش همان ( بابل ) است و مشهدسر همان بابلسر .