طايفه اطراف آن ديده‌ايم كه به لغات و لسان مختلفه تكلم مىكرده‌اند و نزديك سيصد فرقه ديده‌ايم كه هريك مذهبى على حده داشته‌اند . الحاصل از جلگاى رى داخل اين كوه شديم و از رود جاجرود كه رودى معروف است و به زيادتى آب و سيل موصوف ، از راه پل عبور نموديم . بعد از طى هشت فرسنگ در نشيب‌وفراز به قريه استلك رسيديم . يك‌شنبه دهم قصد منزل آئينه ورزان كرديم . در بين راه باريدن گرفت هوا سرد شد . به رود بومهن رسيديم پل را سيل برده بود . ناچار به آب زده عبور كرديم . گاهى در زمين هموار و زمانى در قلل كوهسار [ با وحشت ياران از باران ] به قلعهء گيلارد نزديك شديم « 33 » و به ميل رفيقان درآن قلعه منزل كرديم . روز دوازدهم از قلعهء گيلارد روانه شده بعد از طى دو فرسخ راه قريهء آئينه‌ورزان نمايان شد و بر طرف شمال راه باغستان و اشجار و بيوت و انهار پديد آمد . آئينه‌ورزان در دامنهء كوهى واقع و طرف يمينش زمينى واسع و از نوادرآن كه از قلهء كوه رفيع دايما نهرى آب صافى روان و به مرور دهور كوه را خراشيده چنان كه گويى جويى تراشيده‌اند . در كنار آن جويبار درختان بلند سايه‌افكن است . از اينجا به قريه سربندان كه از توابع دماوند و شكارگاهى بىمانند است رفتيم . ذكر كوه دماوند و بلوك آن به‌طور اجمال كوه دماوند كوهى است مشهور واقع در دومنزلى رى در طرف شرقى رى و اصل آن دنياوند است يعنى ظرف دنيا . زيرا كه در پارسى آوند به معنى ظرف است . گويند ارتفاع آن كوه از زمين چهار فرسنگ است و بلندترين كوههاى عراق مىباشد و از مسافت بعيده مسافرين آن را مشاهده مىنمايند . در قلهء آن سى جريب زمين هموار است . از آن روشنى تابد . گويند چاهى است كه آن روشنى از آن برآيد و شبها آن روشنى از خيلى راه نمايان است و روز دود از آن متصاعد شود . مشهور

--> ( 33 ) - نسخهء چاپى : [ و از كثرت باران و محنت ياران و قطع و نشيب و فراز كوههاى پست و دراز به ستوه آمديم تا نزديك به قريهء گيلارد شديم ] .