محمد حسن خان اعتماد السلطنه
974
مرآة البلدان ( فارسى )
اعليحضرت اقدس شاهنشاه جمجاه ادام الله ايام ملكه و سلطنته را مذيل مىنمايد به حوادث عمدهاى كه درآن سال در تمام روى زمين اتفاق افتاده و به ترتيب حروف تهجى ، نه از روى درجات و شان و عظمت ، اسامى ممالك و دول را نگاشته معظمات مقاصد تاريخى آن را در ذيل بهطور اختصار ايراد مىنمايد بعون الله تعالى و حسن توفيقه . و چون آن وقايع مورخ به تاريخ مسيحى است سنوات تاريخ مسيحى شمسى در تطبيق آن با سنين تاريخ هجرى كه قمرى است به قدر مقدور جهد و سعى مىشود . ولى از آنجا كه اين مطابقه طابق النعل بالنعل امكان نداشت و شايد كه در مدت سى سال تفاوت و اختلافى غير عمده پيدا شود و ملحوظ ملاحظهكنندگان گردد خود اقدام و مبادرت به معذرت نمود . جلوس ميمنت مانوس اعليحضرت اقدس شاهنشاهى صان الله تعالى ملكه عن التناهى روز ششم ماه سپتامبر سنهء هزار و هشتصد و چهل و هشت مسيحى است مطابق با چهاردهم شهر شوال هزار و دويست و شصت و چهار هجرى . اتائونى « 3 » ينگى دنيا « 4 » : دراين سال ما بين اتائونى و مكزيك جنگى سخت روى داد و قشون اتائونى ، مكزيكه « 5 » پايتخت مكزيك را فتح كرد . اسپانيول : هم دراين سال ( 1264 ) در داخلهء اسپانيول اغتشاش و بىنظمى بروز كرده و درميان رجال آندولت عداوت افتاد . اطريش : دخل دولت اطريش دراين سال ( 1264 ) سيصدوسىوپنج كرور و دويست و سى و هشت هزار فلرن « 6 » و خرج سيصدوسىوهفت كرور و دويست و نود و هشت فلرن بود . ( فلرن معادل دو هزار و پانصد دينار پول ايران است ) .
--> ( 3 ) - اتائونى - Etats - Unis يا به انگليسى United States ( 4 ) - ينگى به تركى به معناى جديد است و منظور از ينگى دنيا قارهء امريكا . ( 5 ) - Mexico ( 6 ) - Florin